## Lista poleceń wbudowanych (primitive control sequences) w program TeX, eTeX i PDFTeX (PDFeTeX)

Poniżej przedstawiam pełną listę poleceń (w porządku alfabetycznym) programów TeX, eTeX i pdfTeX wraz z krótkim objaśnieniem. Moim celem nie było zrobienie pełnego i wyczerpującego opisu ich działania, do tego służy książka ,,The TeX book'' Donalda E. Knutha, a jedynie podanie informacji ,,z czym to się je'' (i zdaję sobie sprawę z tego, że niektóre wyjaśnienia przypominają wyrocznię Pyti).

Niestety nie udało mi się wyjaśnić w sposób sensowny kilku poleceń (miejsca oznaczone ???). Jeżeli Szanowny Czytelniku, chciałbyś podzielić się swoją wiedzą i podać krótkie wyjaśnienie brakującego hasła, uściślić lub poprawić istniejące będę wdzięczny za pomoc.

Serdecznie dziękuję P.Strzelczykowi za nadesłanie wyjaśnień kilkudziesięciu bardziej skomplikowanych oraz rzadziej używanych poleceń.

#### Wyjaśnienie notacji

kod_znaku | liczba z przedziału 0 -- 255, liczby w TeX-u można specyfikować na wiele sposobów: liczba w zapisie dziesiętnym (np. 123) `"XX` liczba w zapisie szesnastkowym, gdzie `X` jest cyfrą w szesnastkowym układzie pozycyjnym (wartości powyżej 9 muszą być określone wielkimi literami alfabetu (A-F)) ``x` podanie znaku (znak poprzedzony lewym apostrofem); należy to traktować jak liczbę odpowiadającą wartości kodu). Uwaga! znaki podlegające przekodowaniu przez mechanizm `TCX` zmienią swój kod (nie będzie to znak zgodny z kodowaniem wejściowym; znaki specjalne poprzedzamy `\`, np.: `\char`\#`) `'ooo` liczba w zapisie ósemkowym (`o` to cyfra z układu ósemkowego -- 0-7; poprzedzone prawym apostrofem)
dimen | liczba zmiennoprzecinkowa (mianowana) określająca przesunięcie (odległość), podanie kwalifikatora `true` przed nazwą jednostki powoduje że wartość nie będzie podlegała przeskalowaniu, jeśli takowe zostało określone (p. `\mag`)
| cm | mm | in | cc | pc | pt | bp | dd | sp
cm | 1 | 10 | 0.39 | 2.216 | 2.23 | 28.45 | 28.346 | 26.6 | 1864624
mm | 0.1 | 1 | 0.03937 | 0.22 | 0.221 | 2.845 | 2.83 | 2.66 | 186462
in | 2.54 | 25.4 | 1 | 5.6285 | 6.02 | 72.27 | 72 | 67.54 | 4736175
cc | 0.4511 | 4.511 | 0.177658 | 1 | 1.07 | 12.84 | 12.79 | 12 | 8412696
pc | 0.421 | 4.2175 | 0.1166 | 0.93 | 1 | 12 | 11.955 | 11.215 | 786285
pt | 0.0351 | 0.351 | 0.01382 | 0.07788 | 0.083 | 1 | 0.9949 | 0.934 | 65536
bp | 0.035 | 0.352 | 0.0138855 | 0.078 | 0.08 | 1.004 | 1 | 0.93796 | 65765
dd | 0.037594 | 0.37594 | 0.01 | 0.08 | 0.089 | 1.07 | 1.65 | 1 | 70037
sp | 0.0000005 | 0.0000053 | 0.0000002 | 0.000001 | 0.000001 | 0.000015 | 0.000015 | 0.000014 | 1
np. `100.5 pt` lub `100.5 true pt`
mdimen | miara przesunięcia (odległości) w trybie matematycznym, podobnie jak dimen, ale jedyną dopuszczalną jednostką jest `mu`
glue | miara przesunięcia (odległości); podobnie jak dimen, ale charakteryzująca się nie tylko stałym wymiarem, ale ściśliwością i rozciągliwością (wg zwyczajów inżynierskich można to traktować jako dopuszczalną tolerancję wymiaru in plus i in minus). TeX w miarę potrzeby ma prawo bezkarnie zmniejszyć wymiar nominalny lub go powiększyć o zadaną wartość. W szczególności ściśliwość i rozciągliwość może przyjmować wartość nieskończoną w trzech zakresach (p. `fil`, `fill` oraz `filll`). Uważam że tłumaczenie glue jako ,,klej'' nie oddaje charakteru i zachowania się tej miary, wydaje mi się, że lepszym określeniem jest ,,sprężyna'', która ma swój wymiar nominalny, jak i dopuszczalną ściśliwość oraz rozciągliwość (z tą różnicą, że TeX-owe glue może przyjmować wartości nieskończone i ujemne). np. `100.5pt plus 10pt minus 5pt`
mglue | miara przesunięcia (odległości) w trybie matematycznym, podobnie jak glue, ale jedyną dopuszczalną jednostką jest `mu`

### Lista poleceń podstawowych (wbudowanych) programu TeX

\spacja | wstawienie spacji (space token)
\/ | korekcja skosu; polecenie dodaje dodatkowy odstęp (być może o długości zerowej) uwzględniający pochylenie (parametr konstrukcyjny fontu; p. `\fontdimen`) znaku w prawo -- ,,wystawanie'' znaku poza pudełko (nie tylko znaki w foncie italic mają tą wartość niezerową).
\above dimen | konstrukcja matematyczna (np. `$1 + {1 \above 2pt 2}$`); dimen określa grubość kreski ułamkowej (p. `\over`) -- licznik i mianownik jest składany w stylu o jeden stopień niższym (p. `\displaystyle`, `\textstyle`, `\scriptstyle` i `\scriptscriptstyle`) niż bieżący (o ile to możliwe)
\abovedisplayshortskip=glue | odległość nad (przed) wzorem eksponowanym (wystawionym), jeśli jest on poprzedzony wierszem nie ,,zazębiającym'' się z treścią wzoru (p. `\abovedisplayskip`, `\predisplaysize`, `\parfillskip`)
\abovedisplayskip=glue | odległość nad (przed) wzorem eksponowanym (wystawionym), jeśli jest on poprzedzony linią ,,zazębiającą'' się ze wzorem (p. `\abovedisplayshortskip`, `\predisplaysize`, `\parfillskip`)
\abovewithdelims delim1 delim2 dimen | podobnie jak `\above`, ale konstrukcja zostanie otoczona przez delim1 (z lewej strony) i delim2 (z prawej strony); np.: `\abovewithdelims () 2pt`; p. `\above`
\accent kod_znaku znak | wstawienie znaku z akcentem; kod_znaku jest kodem znaku akcentującego (może to być znak o dowolnym kodzie, ale sensowne jest używanie znaku o odpowiedniej definicji, przewidzianym jako akcent), a znak znakiem do którego dodawany jest akcent; np.: `\accent 95 z` -- da literę ,,ż'' (,,z'' z kropką) (powoduje przejście w tryb poziomy); (p. `kod_znaku`)
\adjdemerits=wartość | wartość dodawana do wyliczonego kosztu złamania akapitu w danym miejscu, jeżeli wiersz poprzedni i bieżący są innej klasy kiepskości [1]
\advance\rejestr by wartość | dodanie wartości do rejestru -- typy składowych muszą być takie, aby działanie miało sens
\afterassignment tokem | token zostanie zapamiętany i wstawiony po wykonaniu następującego po nim przypisania
\aftergroup token | używane wewnątrz grupy; token zostanie zapamiętany i zostanie wyprowadzany (jednorazowo) po zamknięciu tej grupy (po odwołaniu wprowadzonych wewnątrz niej zmian)
at dimen | określenie mówiące o przeskalowaniu fontu do wskazanej wielkości np. `\font\mojcmr=plr10 at 12pt` (równoważne `\font\mojcmr=plr10 scaled 1200`). Uwaga! Zdefiniowany font `\mojcmr` to nie to samo co font `plr12`
\atop | konstrukcja matematyczna (np. `${x \atop y}$`); p. `\above`
\atopwithdelims delim1 delim2 | konstrukcja matematyczna (np. `${x \atopwithdelims() y}$`); p. `\above`
\badness | miara kiepskości składu wiersza [1]
\baselineskip=glue | odległość między liniami bazowymi pisma p. `\lineskip` i `\lineskiplimit`
\batchmode | polecenie przełączające sposób pracy TeX-a; nie zatrzymuje się on po napotkaniu błędu, raport jest umieszczany wyłącznie w pliku `.log` (komunikaty nie są wyświetlane na konsoli); p. `\errorstopmode`, `\nonstopmode`, `\scrollmode`
\begingroup | początek bloku (wszelkie zmiany wartości parametrów i definicje są lokalne, jeśli nie wyspecyfikowano inaczej p. `\globaldefs` i `\global`). Zakończenie bloku poleceniem `\endgroup` (nie `}`)
\belowdisplayshortskip=glue | odległość pod (po wzorze) wzorem, jeśli po nim następuje krótka linia (nie ,,zazębiająca'' się z treścią wzoru), p. `\belowdisplayskip`, `\predisplaysize`, `\parfillskip`
\belowdisplayskip=glue | odległość pod (po wzorze) wzorem, jeśli po nim następuje długa linia (,,zazębiająca'' się ze wzorem), p. `\belowdisplayshortskip`, `\predisplaysize`, `\parfillskip`
\binopenalty=wartość | kara za złamanie linii po operatorze binarnym (bin atom); p. `\mathbin`
\botmark | przyjmuje wartość ostatniego znacznika (`\mark`), który pojawił się na obecnie output-owanej stronie; czyli np. tytuł/tekst ostatniego podrozdziału/hasła na danej stronie
\box numer_pudełka | wstawienie zawartości wskazanego pudełka, po czym zawartość pudełka jest kasowana (p. `\copy`, `\setbox`, `\unhbox`, `\unvbox`, `\unhcopy`, `\unvcopy`)
\boxmaxdepth | maksymalna głębokość (`dimen`) dla składanego pudełka (`\vbox`) jeśli głębokość złożonego pudełka jest większa od `\boxmaxdepth`, to jest ono odpowiednio ,,podnoszone'' (zwiększana jest jego wysokość, tak by głębokość była równa `\boxmaxdepth`); standardowo `\boxmaxdepth`=`\maxdimen`
bp | jednostka miary -- big point (72 bp = 1 in); p. `true`, tablica jednostek
\brokenpenalty=wartość | kara dodawana przy wyliczaniu punktu przełamania strony (nie akapitu!), jeśli ostatnia linia strony miałaby wyraz przeniesiony do następnej linii (a zatem i strony)
by | opcjonalny element w poleceniach dzielenia, dodawania, mnożenia np. `\advance\count0 by 1`
\catcode kod_znaku=kategoria | definicja kategorii znaku, określonego przez kod_znaku; kategoria jest liczbą z zakresu 0--15 i oznacza:
Kategoria | Nazwa | Przykład
--- | --- | ---
0 | escape | `\`
1 | początek grupy | `{`
2 | koniec grupy | `}`
3 | tryb matematyczny | `$`
4 | tabulator | &
5 | koniec linii | `return`
6 | parametr | `#`
7 | superscript | `^`
8 | subscript | `_`
9 | ignorowane | `null`
10 | biały znak | spacja
11 | litera |
12 | inny | `@`
13 | aktywny | `~`
14 | komentarz | `%`
15 | błędny | `del`
(p. `kod_znaku`)
cc | jednostka miary -- cicero (1 cc = 12 dd); p. `true`, tablica jednostek
\char kod_znaku | użycie znaku o podanym kodzie (powoduje przejście w tryb poziomy); (p. `kod_znaku`)
\chardef\nazwa=kod_znaku | jest alternatywą dla polecenia `\def\nazwa{\char kod_znaku}`. Polecenie `\nazwa` jest równoważne użyciu znaku o podanym kodzie; (p. `kod_znaku`)
\cleaders box\hskip glue \cleaders rule\hskip glue | konstrukcja powtarza specyfikację box lub rule wypełniając przestrzeń przesunięcia określonego przez `\hskip glue` (p. `\leaders` i `\xleaders`) -- całość traktowana jest jak ,,sprężyna'' (glue)
\closein numer | zamknięcie kanału wejściowego o wskazanym numerze (od 0 do 15) otwartego poleceniem `\openin`; p. też read, `\immediate`
\closeout numer | zamknięcie kanału wyjściowego o wskazanym numerze (od 0 do 15) otwartego poleceniem `\openout`; p. też write, `\immediate`
\clubpenalty wartość | kara za złamanie strony po pierwszej linii akapitu
cm | jednostka miary -- centymetr (1 cm = 0.01 m); p. `true`, tablica jednostek
\copy numer_pudełka | wyprowadza zawartość wskazanego pudełka; zawartość pudełka nie ulega zmianie (p. `\box`, `\setbox`, `\unhbox`, `\unhcopy`, `\unvbox`, `\unvcopy`)
\count specyfikacja_licznika | użycie wskazanego rejestru (typu count) (p. `\countdef`)
\countdef\nazwa=numer | zdefiniowanie synonimu \nazwa, odpowiadającego rejestrowi typu count o wskazanym numerze; p. `\count`
\cr | oznaczenie końca wiersza w środowiskach tabulacyjnych (`\halign`, `\valign`)
\crcr | kończy wiersz tabeli (`\halign`, `\valign`), jeśli wiersz był rozpoczęty -- czyli działa tak jak `\cr`, ale jeśli wystąpi bezpośrednio po `\cr`, albo `\noalign` nie robi nic
\csname tokens \endcsname | konstrukcja służy do zdefiniowania lub użycia makroinstrukcji tworzonych dynamicznie bądź zawierających znaki nie będące literami (tokens nie może zawierać elementów rozwijanych). Użycie makroinstrukcji niezdefiniowanej nie jest błędem (jest równoznaczne z użyciem `\relax`)
\day | rejestr zawierający numer bieżącego dnia (licząc od początku miesiąca)
dd | jednostka miary -- didot point (1157 dd = 1238 pt); p. `true`, tablica jednostek
\deadcycles | liczba wywołań procedury wyjściowej `\output` nie powodujących wysłania strony do pliku DVI (czyli nie wywołujących polecenia `\shipout`), każde `\shipout` zeruje licznik, a `\output` inkrementuje go; p. też `\maxdeadcycles`
\def\nazwa{zawartość} | nowa makrodefinicja np.: `\def\WM{{\it Włodzimierz Macewicz}}`; jej użycie jest równoważne rozwinięciu ,,wnętrza'' (np. `\WM` wyprowadzi napis Włodzimierz Macewicz kursywą); w momencie definiowania użyte wewnątrz makroinstrukcje nie muszą być zdefiniowane
\def\nazwa#1...#9{zawartość} | nowa makrodefinicja (p. `\def`) z parametrami (`#1`...`#9` oznaczają kolejne parametry) np.: `\def\persona#1{{\it #1}}` i wywołanie `\persona{Włodzimierz Macewicz}` (p. `\edef`, `\xdef`, `\long`, `\gdef` `\global` i `\globaldefs`)
\defaulthyphenchar | rejestr przechowuje kod znaku przenoszenia wyrazów (`\hyphenchar`) z ostatnio załadowanego fontu
\defaultskewchar | rejestr przechowuje kod znaku `\skewchar` z ostatnio załadowanego fontu
\delcode znak="fmxxmfdxxd | polecenie definiuje warianty: mały i duży dla znaku znak w przypadku użycia go z operatorem `\left` lub `\right`. f oznacza numer rodziny fontów (`family`), a xx kod znaku (wszystkie wartości w kodzie szesnastkowym). Wartość `-1` oznacza że znak nie może być ogranicznikiem, zdefiniowanie wartości `0` (rodzina i kod) dla danego wariantu oznacza pominięcie wariantu.
\delimiter "cfxxfxx | użycie delimitera; c -- oznacza klasę znaku (p. tabela klas); dwa zestawy trzech cyfr oznaczają to samo co w poleceniu `\delcode`
\delimiterfactor=f | współczynnik (liczba całkowita) służący do obliczenia wielkości delimitera przy użyciu konstrukcji `\left` i `\right`. Wielkość jest ustalana jako: x = 2max(y1,y2); y1 -- minimalna głębokość materiału, y2 -- maksymalna wysokość materiału; następnie obliczane jest y = x * f/1000, gdzie f jest współczynnikiem. Ostatecznie wielkość delimitera jest ustalana jako w = min(y, y - q), gdzie q jest wartością parametru `\delimitershortfall`
\delimitershortfall=dimen | wartość służąca do obliczania ostatecznej wielkości delimitera przy użyciu konstrukcji `\left` i `\right`; p. `\delimiterfactor`
depth dimen | głębokość linii np. `\hrule width 2cm depth 2mm`
\dimen numer | rejestr typu dimen (odległość) o wskazanym numerze (0 -- 255), zamiast numeru można użyć synonimu; p. `\dimendef`
\dimen numer=wartość | nadanie wartości rejestrowi typu dimen (odległość) o wskazanym numerze (0 -- 255), zamiast numeru można użyć synonimu; p. `\dimendef`
\dimendef\nazwa=numer | zdefiniowanie synonimu `\nazwa`, odpowiadającego rejestrowi `\dimen` o podanym numerze
\discretionary{przed}{po}{bez} | propozycja miejsca podziału wyrazu; jeśli nastąpi podział token przed zostanie wstawiony na końcu linii (zwyczajowo wstawiamy `-`), token po jest wstawiany na początku linii następnej (zwyczajowo nic, ale w jęz. polskim dla określeń typu `biało-czerwony`, w przypadku podziału po znaku `dywiz`, powinniśmy na początku następnej linii też wstawić `-`), token bez wstawiany jeśli nie ma potrzeby podziału wyrazu w danym miejscu (i tak `\-` jest zdefiniowany jako `\discretionary{-}{}{}` -- wstawienie `-` na końcu, jeśli nastąpi podział; nic jeśli nie, natomiast dla jęz. polskiego `\=` został zdefiniowany jako `\discretionary{-}{-}{-}`). W przypadku użycia polecenia w trybie matematycznym trzeci parametr musi być pusty; p. \hyphenchar, \defaulthyphenchar
\displayindent=dimen | Jeżeli wartość jest niezerowa, powoduje przesunięcie całego materiału wzoru o zadaną odległość (p. `\displaywidth`) wartość parametru jest ustalana na `0pt` lub na wartość określona przez `\handindent`) przed każdym wzorem eksponowanym
\displaylimits | polecenie określa miejsce położenia indeksu dolnego i górnego danego obiektu; dla trybu `\displaystyle` na pod/nad obiektem, dla pozostałych obok obiektu (jako górna lub dolna frakcja) p. też `\limits` oraz `\nolimits`; np.: `\def\int{\intop\displaylimits}`
\displaystyle | przełączenie składu matematyki w tryb `display` (wielkość czcionki i sposób ustawiania górnego i dolnego rejestru; p. `\limits`, `\nolimits`, `\displaylimits`, `\textstyle`, `\scriptstyle`, `\scriptscriptstyle`, `\textfont`, `\scriptfont`, `\scriptscriptfont`)
\displaywidowpenalty=wartość | kara za złamanie strony przed ostatnią linią akapitu, jeśli jest nią wzór eksponowany (wystawiony)
\displaywidth=dimen | wartość parametru jest ustalana na `\hsize` (szerokość szpalty) przed rozpoczęciem każdego wzoru eksponowanego. Jeżeli przesuniemy materiał wzoru w prawo o `\displayindent` powinniśmy o tyleż zmniejszyć `\displaywidth`, w przeciwnym razie wzór będzie wystawał z prawej strony
\divide\rejestr by wartość | dzielenie rejestru przez wartość; uwaga na typ składowych, wynik też musi być sensowny (typ wyniku przewidziany w TeX-u)
\doublehyphendemerits=wartość | wartość dodawana do wyliczonego kosztu złamania akapitu w danym miejscu, jeżeli wiersz poprzedni i bieżący kończy się podzielonym wyrazem [1] (wartość jest wstawiana ,,jak leci'', podczas gdy kary brane są w ,,kwadracie'', tak więc wartość parametru ma niewielki wpływ na skład)
\dp numer_pudełka | głębokość pudełka o wskazanym numerze
\dp numer_pudełka=dimen | określenie głębokości pudełka o wskazanym numerze; p. dimen
\dump | polecenie zapisu formatu (tylko `initex`)
\edef\nazwa{zawartość} \edef\nazwa#1...#9{zawartość} | nowa makrodefinicja z parametrami (lub bez) np.: `\edef\persona#1{{\it #1}}` i wywołanie `\persona{Włodzimierz Macewicz}`. zawartość jest rozwijana w momencie tworzenia definicji, a zatem wszystkie używane wewnątrz konstrukcje muszą być zdefiniowane (p. `\def`, `\gdef`, `\long`, `\xdef` `\global` i `\globaldefs`)
\else | opcjonalna element w instrukcji warunkowej oznacza: ,,w przeciwnym razie'', np.: `\if warunek SPEŁNIONY \else NIESPEŁNIONY \fi`
em | jednostka miary, równa szóstemu parametrowi bieżącego fontu p. `\fontdimen`
\emergencystretch=dimen | jeśli TeX nie może sobie poradzić w dwu przebiegach ze złamaniem akapitu (zachowując zadaną jakość), a wartość rejestru jest większa od zera, TeX rozpocznie trzecie podejście do tego problemu. Wartość parametru oznacza zgodę na bezkarne zwiększenie światła międzywyrazowego w wierszu o podaną wielkość; p. dimen
\end | kończy pracę TeX-a
\endcsname | koniec konstrukcji `\csname`
\endgroup | koniec grupy (p. `\begingroup`)
\endinput | wymuszenie końca zbioru, wszelkie dane po tym poleceniu są ignorowane
\endlinechar=kod_znaku | znak wstawiany na końcu każdej wczytanej linii (jeśli wartość kod_znaku jest ujemna lub większa od 255 żaden znak nie jest wstawiany); (p. `kod_znaku`)
\eqno{materiał} | konstrukcja umieszczająca materiał (w trybie matematycznym) z prawej strony wzoru wystawionego (display), służąca do numerowania (oznaczania) wzorów z prawej strony (p. `\leqno`)
\errhelp | ????
\errmessage materiał | wyprowadza materiał (po rozwinięciu) do pliku `log` i ewentualnie na konsolę, w zależności od trybu obsługi błędów następuje (bądź nie) przerwanie pracy; p. `message`
\errorcontextlines | ustala liczbę wyświetlanych linii kodu wejściowego (kontekst) po napotkaniu błędu (domyślnie 5)
\errorstopmode | tryb pracy TeX-a -- wstrzymuje on pracę po napotkaniu błędu i czeka na polecenie z konsoli (jest to normalny tryb pracy); p. `\batchmode`, `\nonstopmode`, `\scrollmode`
\escapechar kod_znaku | definicja znaku, na który zostanie zamieniony znak kategorii 0 (`escape`) przez polecenie `\string`; (p. `kod_znaku`)
\everycr{materiał} | materiał wstawiany po użyciu polecenia `\cr` lub `\crcr`
\everydisplay{materiał} | materiał jest wyprowadzany przy wejściu w tryb matematyczny eksponowany (wystawiony)
\everyhbox{materiał} | materiał jest wyprowadzany przy rozpoczęciu każdego poziomego pudełka
\everyjob{materiał} | materiał jest wyprowadzany przy rozpoczęciu pracy (rozpoczęcie przetwarzania zbioru głównego)
\everymath{materiał} | materiał jest wyprowadzany przy wejściu w tryb matematyczny wewnątrzliniowy (nieeksponowany) -- również przy zmianie niejawnej; np. przy `\eqno` lub `\leqno`
\everypar{materiał} | materiał jest wyprowadzany przy rozpoczęciu każdego akapitu
\everyvbox{materiał} | materiał jest wyprowadzany przy rozpoczęciu każdego pionowego pudełka
ex | jednostka miary, równa wysokości litery `x` w bieżącym foncie, a ściślej, równa wartości piątego parametru bieżącego fontu p. `\fontdimen`
\exhyphenpenalty=wartość | kara za przeniesienie wyrazu po znaku `-` (lub ligaturze kończącej się na `-`); dla języka polskiego powinna być ustawiona na 10000
\expandafter token | TeX wczytuje token wstrzymując jego rozwijanie, aż do wczytania kolejnego tokenu
\fam=numer | grupa fontów (zestawów znaków). W wielu definicjach znaków matematycznych oprócz kodu podaje się numer grupy (może ich być 15), co pozwoliło na zwiększenie liczby dostępnych symboli matematycznych
\fi | koniec konstrukcji warunkowej `\if`
fil | miara ścisku lub rozciągu sprężyny (glue), większa od największej dającej wyrazić się liczbą (może być zwielokrotniana np. `\hskip 0pt plus 2fil`)
fill | miara ścisku lub rozciągu sprężyny (glue), większa niż dowolnie zwielokrotniona `fil` (może być zwielokrotniana np. `\hskip 0pt plus 2fill`)
filll | miara ścisku lub rozciągu sprężyny (glue), większa niż dowolnie zwielokrotniona `fill` (może być zwielokrotniana np. `\hskip 0pt plus 2filll`)
\finalhyphendemerits=wartość | wartość dodawana do wyliczonego kosztu złamania akapitu w danym miejscu, jeżeli wiersz bieżący kończy się podzielonym wyrazem i jest to przedostatni wiersz akapitu [1] (wartość jest wstawiana ,,jak leci'', podczas gdy kary brane są w ,,kwadracie'', tak więc wartość parametru ma niewielki wpływ na skład)
\firstmark | przyjmuje wartość pierwszego znacznika (`\mark`), który pojawił się na obecnie output-owanej stronie; czyli np. tytuł/tekst pierwszego podrozdziału/hasła na danej stronie
\floatingpenalty=wartość | kara dodawana do ogólnego kosztu przełamania strony (poprzez rejestr `\insertpenalties`), w przypadku gdy nastąpił podział wstawki (float) między strony, np. gdy przypis nie mieści się na stronie
\font\nazwa=nazwa_zbioru | \nazwa staje się nazwą fontu np. `\font\tenrm=cmr10` lub jeśli użyjemy skalowania: `\font\tenrm=cmr10 at 12pt` lub `\font\tenrm=cmr10 scaled 1200`
\font\nazwa=nazwa_zbioru skalowanie
\fontdimen n \nazwa_fontu | n-ty parametr fontu (liczba parametrów jest zmienna -- zależna od fontu, dla fontów tekstowych standardowo są to:
0 | --
1 | skos (w pt; p. `\/`)
2 | nominalna odległość między wyrazami
3 | dopuszczalny ścisk międzywyrazowy
4 | dopuszczalny rozciąg międzywyrazowy
5 | wielkość jednostki `1ex`
6 | wielkość jednostki `1em`
7 | dodatkowy odstęp międzywyrazowy po kropce (dostawiany jeśli `\spacefactor > 2000` i `\xspaceskip = 0` p. także `\spaceskip` i `\sfcode`)
font może mieć zdefiniowanych więcej parametrów.
\fontname \nazwa | podaje nazwę zbioru, którego nazwa jest synonimem (np. jeśli była wcześniej użyta makroinstrukcja `\font\tenrm=cmr10 at 12pt` to `\fontname\tenrm` rozwinie się w `cmr10 at 12pt`)
\futurelet\nazwa token1 token2 | makropodstawienie, polecenie `\nazwa` będzie utożsamione z token2, token1 i token2 zostaną rozwinięte (w tej kolejności)
\gdef ... | równoważna `\global\def` (p. `\globaldefs`, `\def`)
\global | polecenie ustalające globalny zasięg działania następującej po nim konstrukcji (p. `\globaldefs`)
\globaldefs=liczba | jeżeli liczba jest dodatnia, polecenie sprawia, że wszelkie zmiany wartości (makr, rejestrów itp.) mają charakter globalny; automatycznie jest dodawany kwalifikator `\global`; jeśli liczba jest ujemna, wszelkie modyfikacje mają charakter lokalny (mimo że są poprzedzone kwalifikatorem `\global`)
\halign {materiał} | definiuje środowisko tabularyczne, materiał logicznie dzieli się na dwie części: 1. preambułę, czyli definicję kolumn i sposobu ich formatowania (wzorzec), 2. tekst tworzący zawartość tabeli. W preambule fakt istnienia materiału kolumny sygnalizujemy znakiem `#`, a separatorem kolumn jest znak `&`. Przykład:
    	\halign{\hfill # \hfill & \hfill #\cr
    	1234 & 1 \cr
    	1    & 1234 \cr}
pierwsza kolumna jest centrowana, a druga dosunięta do prawej krawędzi, jak widać poleceniem końca wiersza jest `\cr`; p. `\crcr`, `\noalign`, `\span`, `\omit` oraz `\valign`
\hangafter n | n liczba całkowita określająca które linie akapitu podlegają działaniu polecenia `\hangindent`; i tak: jeśli n >= 0 dodatkowy margines jest wstawiany począwszy od linii n (licząc od zera), jeśli i < 0 margines będzie wstawiony w n pierwszych liniach; p. też `\parshape`
\hangindent dimen | polecenie definiuje dodatkowy margines w akapicie; jeśli dimen > 0 margines będzie wstawiony z lewej strony, jeśli dimen < 0 -- z prawej strony. Margines wstawiany jest na obszarze określonym przez `\hangafter` (pierwsza linia jest niezależnie wcinana o `\parindent`); p. też `\parshape`
\hbadness wartość | wartość progowa; jeżeli przy składzie akapitu ,,kiepskość'' przekroczy tę wartość pojawi się komunikat
\hbox{materiał} | wstawienie materiału poziomego (niełamliwego), zachowana jest nominalna szerokość. Użycie konstrukcji nie powoduje przejścia w tryb poziomy [3]
\hbox to dimen{materiał} | j.w., ale materiał będzie zajmował szerokość dimen (z możliwością niedomiaru lub przepełnienia)
\hbox spread dimen{materiał} | j.w., ale szerokość nominalna jest powiększana o podaną wielkość dimen
height dimen | wysokość linii pionowej lub grubość poziomej (np. `\vrule height 3mm`)
\hfil | równoważny `\hskip 0pt plus 1fil`, p. `fil`
\hfill | równoważny `\hskip 0pt plus 1fill`, p. `fill`
\hfilneg | równoważny `\hskip 0pt plus -1fil`, p. `fil`
\hfuzz dimen | dopuszczalne niesygnalizowane przekroczenie prawego marginesu przy składzie akapitu (wartość nie ma wpływu na działanie algorytmu składu)
\hoffset dimen | dodatkowe przesunięcie kompletnego materiału strony o wskazaną wartość w prawo (w lewo jeśli ujemna)
\holdinginserts | jeśli jest ustawiane na wartość większą od zera, to podczas wywoływania, procedury wyjściowej (output routine), wstawki nie są usuwane z listy; według Knutha może to być wykorzystane podczas próbnego wywołania output-a, ale jedynym pakietem jaki to wykorzystuje jest triptest (test zgodności implementacji TeX-a ze wzorcem Knutha)
\hrule | linia pozioma o długości zależnej od kontekstu użycia o grubości 0.4 pt i głębokości 0 pt odkładana na liście pionowej; można wyspecyfikować inne parametry np.: `\hrule width 3cm depth 1mm height 0.5mm`
\hsize=dimen | szerokość kolumny (podstawowego obszaru roboczego); p. dimen
\hskip glue | wstawienie pustego obszaru (justunku) do listy poziomej (może być ściśliwy i/lub rozciągliwy); p. glue
\hss | sprężyna (glue) o zerowej długości działająca w poziomie o nieskończonym ścisku i rozciągu; równoważna `\hskip 0pt plus 1fil minus 1fil`
\ht numer_pudełka | wysokość pudełka o wskazanym numerze
\ht numer_pudełka=dimen | określenie wysokości pudełka o wskazanym numerze; p. dimen
\hyphenation{lista} | lista definiuje wyjątki w regułach przenoszenia wyrazów, należy podać wszystkie dopuszczalne miejsca przeniesienia wstawiając znak `-`; wyrazy powinny być oddzielone ,,białym znakiem'' (spacja, tabulator nowa linia); np.: `\hyphenation{pszczół-ka pszczół-ki}`
\hyphenchar\nazwa_fontu=kod_znaku | określenie symbolu (znaku) przenoszenia wyrazu w danym foncie (standardowo jest to `-`) wstawianego przy podziale wyrazu oraz jest to znak (lub ligatura kończąca sie tym znakiem) po którym dostawiane jest polecenie `\discretionary{}{}{}` (p. `kod_znaku`)
\hyphenpenalty=wartość | kara za przeniesienie wyrazu (w miejscu wyznaczonym wg reguł lub sugerowanym przez `\-`, p. `\discretionary`, `\language`, `\doublehyphendemerits` i `\finalhyphendemerits`)
\if token1 token2 | początek instrukcji warunkowej: czy kody porównywanych znaków są jednakowe; p. `\fi`, `\else`
\ifcase liczba tekst_dla_zera \or tekst_dla_jedynki \or ... \or tekst_dla_n \else tekst_dla_pozostałych_przypadków \fi | instrukcja wyboru; wartość liczby określa która część instrukcji będzie wybrana, jeżeli liczba jest mniejsza od zera lub większa niż n zostanie wybrana ostatnia (po `\else`) ewentualność (o ile została określona, bowiem nie musi ona wystąpić); p. `\fi`, `\else`
\ifcat token1 token2 | początek instrukcji warunkowej: czy kategorie porównywanych znaków są jednakowe (p. tabela kategorii); p. `\fi`, `\else`,
\ifdim dimen1 rel dimen2 | początek instrukcji warunkowej porównującej wartości typu dimen; rel oznacza znak relacji i może przyjmować postać: `=` -- równość, `>` -- większy `<` -- mniejszy; p. `\fi`, `\else`
\ifeof numer | czy koniec danych na strumieniu wejściowym numer, p. `\openin`, `\fi`, `\else`
\iffalse | początek instrukcji warunkowej; zawsze fałsz!; p. `\fi`, `\else`
\ifhbox numer | początek instrukcji warunkowej sprawdzającej czy pudełko (poziome) o podanym numerze jest puste; p. `\fi`, `\else`
\ifhmode | początek instrukcji warunkowej czy jesteśmy w trybie poziomym [3]; p. `\fi`, `\else`
\ifinner | początek instrukcji warunkowej; czy jesteśmy w wewnętrznym trybie pionowym [3]; p. `\fi`, `\else`
\ifmmode | początek instrukcji warunkowej czy jesteśmy w trybie matematycznym; p. `\fi`, `\else`
\ifnum liczba1 rel liczba2 | początek instrukcji warunkowej porównującej wartości typu liczba (całkowita); rel oznacza znak relacji i może przyjmować postać: `=` -- równość, `>` -- większy `<` -- mniejszy; p. `\fi`, `\else`
\ifodd liczba | początek instrukcji warunkowej sprawdzającej czy liczba (całkowita) jest nieparzysta; p. `\fi`, `\else`
\iftrue | początek instrukcji warunkowej; zawsze prawda!; p. `\fi`, `\else`
\ifvbox numer_pudełka | początek instrukcji warunkowej sprawdzającej czy wskazane (p. `\setbox`) pudełko (pionowe) jest puste; p. `\fi`, `\else`
\ifvmode | początek instrukcji warunkowej czy jesteśmy w trybie pionowym [3]; p. `\fi`, `\else`
\ifvoid numer_pudełka | początek instrukcji warunkowej sprawdzającej czy pudełko o podanym numerze jest puste; p. `\fi`, `\else`
\ifx token1 token2 | początek instrukcji warunkowej: czy tokeny są zgodne co do typów i rozwinięć; p. `\fi`, `\else`
\ignorespaces | TeX przetwarza kolejne tokeny i je ignoruje, aż napotka token różny od space token
\immediate operacja we/wy | klauzula powodująca natychmiastowe wykonanie operacji we/wy (bez oczekiwania na wyprowadzenie strony do pliku `dvi`) openout, openin, closeout, closein, write, read.
in | jednostka miary; cal (1 in = 2.54 cm), p. `true`, tablica jednostek
\indent | wstawienie pustego pudełka o szerokości `\parindent`, jeśli TeX jest w trybie pionowym następuje przejście w tryb poziomy (oraz wstawienie tokenu `\everypar`)
\input nazwa_zbioru | wczytaj wskazany zbiór (domyślne rozszerzenie nazwy: `tex`); zostanie on dołączony w bieżącym miejscu tak jakby zawartość była wstawiona bezpośrednio (z zachowaniem trybu pracy itp.)
\inputlineno | w tym rejestrze umieszczany jest numer bieżącej linii przetwarzanego zbioru wejściowego
\insert n {materiał} | polecenie konstruujące wstawkę o numerze n (insert) zawierającą materiał, który może przemieszczać się między stronami, każda wstawka ma powiązane ze sobą rejestry (o tych samych numerach lub synonimach):
`\box` n | -- | w procedurze wyjściowej zawiera treść wstawki;
`\count` n | -- | podaje współczynnik skalowania wysokości wstawki (w częściach na 1000) dla algorytmu podziału na strony (1000 oznacza współczynnik skalowania 1, 0 -- wstawka nie jest brana pod uwagę w liczeniu wysokości strony), dzięki czemu na stronie może być przewidziane miejsce na wstawkę;
`\dimen` n | -- | maksymalna wysokość wstawek danego rodzaju przypadających na jedną stronę;
`\skip` n | -- | dodatkowy odstęp uwzględniany przy liczeniu wysokości strony, na której pojawia się choć jedna wstawka danego rodzaju;
wstawki są przez TeX-a zbierane osobno i uwzględniane w algorytmie łamania strony; podczas wykonywania procedury wyjściowej są ładowane do odpowiednich pudełek i powinny zostać w niej stosownie wykorzystane
\insertpenalties | ma dwa znaczenia, podczas normalnego składu, trzyma sumę wartości kar za złamanie wstawek (inserts) dla ostatnio rozpatrzonego punktu łamania strony; podczas procedury wyjściowej `\insertpenalties` równy jest liczbie wstawek, które nie zmieściły się na aktualnej stronie i oczekują na kolejne wywołane output-u
\interlinepenalty wartość | kara (liczba całkowita) wstawiana między liniami akapitu w procesie łamania strony
\jobname | rejestr przechowuje nazwę przetwarzanego zbioru (głównego)
\kern dimen | przesunięcie następującego za nim materiału (może być ujemne) w poziomie lub pionie w zależności od aktualnego trybu pracy; p. dimen
\language=wartość | ustawienie numeru języka (liczba całkowita), jego bieżąca wartość określa reguły przenoszenia wyrazów, jeśli wartość nie wskazuje na zdefiniowany zbiór reguł, mechanizm przenoszenia jest wyłączany; p. `\setlanguage`, `\lefthyphenmin`, `\righthyphenmin`
\lastbox | wstawienie do składu (tylko w trybie poziomym) zawartości ostatnio użytego rejestru pudełkowego; p. `\copy`, `\setbox`, `\unhcopy`, `\unhbox`, `\unvcopy`, `\unvbox`
\lastkern | rejestr zawierający wartość sumy ostatnich, następujących po sobie przesunięć, realizowanych poleceniem `\kern`
\lastpenalty | rejestr zawiera wartość ostatnio wstawionych kar (ew ich sumę)
\lastskip | rejestr zawiera wartość wstawionego poprzednio przesunięcia poleceniem `\hskip`, `\vskip`
\lccode kod_znaku=kod_znaku | drugi parametr określa kod znaku będącego odpowiednikiem ,,lowercase'' dla znaku określonego pierwszym parametrem (p. `\lowercase`); (p. `kod_znaku`)
\leaders box\hskip glue \leaders rule\hskip glue | konstrukcja powtarza specyfikację box lub rule wypełniając przestrzeń przesunięcia określonego przez `\hskip glue` (p. `\cleaders` i `\xleaders`) -- całość traktowana jest jak ,,sprężyna'' (glue)
\left delim | operator wymuszający wielkość delimitera i wymuszający kategorię na ,,otwierający''; p `\delimietrfactor` i `\delimitershortfall`. Dla każdego `\left` musi istnieć `\right`. Znak kropki (`.`) oznacza delimiter pusty
\lefthyphenmin liczba | minimalna długość fragmentu wyrazu (liczba liter) pozostawianego na końcu linii przy przenoszeniu (p. `\language` i `\righthyphenmin`)
\leftskip=glue | parametr określa moc ,,sprężyny'' (glue) wstawianej z lewej strony materiału strony
\leqno{materiał} | konstrukcja umieszczająca materiał (w trybie matematycznym) z lewej strony wzoru wystawionego (display), służąca do numerowania (oznaczania) wzorów z lewej strony (p. `\eqno`)
\let\makro=inne_makro | makropodstawienie, przypisanie makroinstrukcji wartości innego makra (bez rozwijania)
\limits | polecenie określające miejsce położenia indeksu (frakcji) dolnego i górnego; zawsze nad/pod obiektem; p. też `\displaylimits` oraz `\nolimits`; np.: `\def\int{\intop\limits}`
\linepenalty=wartość | kara (liczba całkowita) wstawiana w każdej linii (na wyjściu) przez TeX-a w procesie łamania akapitu; może jako mechanizm wpływający na liczbę linii akapitu (p. też `\looseness`, [1])
\lineskip=glue | odległość między liniami (dołem linii górnej, a górą linii bieżącej -- nie liniami bazowymi wierszy!); jeśli (p. `\lineskiplimit`), `\baselineskip - dn-1 - hn > \lineskiplimit` odległością staje się `\lineskip`, w przeciwnym razie będzie nią `\baselineskip` (ale jako odległość między liniami bazowymi wierszy) (`dn-1` -- głębokość poprzedniej linii, `hn` -- wysokość bieżącej linii)
\lineskiplimit=dimen | wartość progowa kiedy `\baselineskip` zmieniany jest na `\lineskip`
\long | polecenie modyfikujące sens poleceń `\def`, `\edef`, `\xdef` i `\gdef` tak, że parametr może zawierać kilka akapitów (np: `\long\def\mmm#1{{\bf #1}}`)
\looseness=liczba | sugeruje TeX-owi, aby złożył akapit (liczba dodatnia) o wskazaną liczbę linii dłuższy lub krótszy (liczba ujemna); sugestia zostanie wzięta pod uwagę jeśli parametry składu zostaną zachowane (p. też `\linepenalty`)
\lower dimen box | zawartość pudełka box jest obniżana o dimen (tylko w trybie poziomym); p. `\raise`, `\hbox`, `\vbox`, `\copy`, `\unhbox`, `\unvbox`
\lowercase{materiał} | zamiana wielkich liter na małe, a ściślej na odpowiedniki zdefiniowane przez `\lccode` dla użytych znaków
\mag=wartość | wartość jest współczynnikiem skalującym cały dokument (za wyjątkiem wielkości oznaczonych jako `true`), w obliczeniach brana jest wartość/1000. Polecenia tego można użyć zanim nie zostanie wyprowadzona strona do pliku `dvi`, brana jest pod uwagę ostatnia dysponowana zmiana współczynnika
\mark{tekst} | wstawia tekst będący jego argumentem (po rozwinięciu) jako znacznik. Tekst ten jest dostępny dla poleceń: `\topmark`, `\firstmark`, `\splitfirstmark`, `\botmark` i `\splitbotmark`. Polecenie to umożliwia np. synchronizację zawartości żywej paginy z składaną treścią
\mathaccent "CFXX materiał | użycie akcentu w trybie matematycznym o kodzie XX; C oznacza klasę znaku (p. tabela klas), a F oznacza rodzinę (p. `\fam`); p. `\mathchar`
\mathbin | deklaruje, że obiekt jest typu ,,binarny'' np. `+` (p. tabela odległości); p. `\binoppenalty`
\mathchar "CFXX | użycie znaku o kodzie XX; C oznacza klasę znaku (p. tabela klas), a F oznacza rodzinę (p. `\fam`); p. `\mathchardef`
\mathchardef\nazwa="CFXX | jest alternatywą dla sekwencji: `\def\nazwa{\mathchar "CFXX}`
\mathchoice{D}{T}{S}{SS} | konstrukcja matematyczna. W zależności od bieżącego trybu zostanie rozwinięty odpowiedni parametr: D dla `displaystyle`, T dla `tekststyle`, S dla `scriptstyle`, SS dla `scriptscriptstyle`
\mathclose | deklaruje, że obiekt jest typu ,,zamykający'' np. nawias (p. tabela odległości)
\mathcode znak="CFXX | określa kodowanie (XX -- pozycja w tabeli kodowej) znaku oraz klasę znaku (p. tabela klas) (C) dla rodziny F (p. rodzina fontów)
\mathinner | deklaruje, że obiekt jest typu ,,inny'' (p. tabela odległości)
\mathopen | deklaruje, że obiekt jest typu ,,otwierający'' np. nawias otwierający (p. tabela odległości)
\mathop | deklaruje, że obiekt jest typu ,,operator'' np. znak sumy (p. tabela odległości)
\mathord | deklaruje, że obiekt jest typu ,,ord'' np. litery greckie (p. tabela odległości)
\mathpunct | deklaruje, że obiekt jest typu ,,separator'' np. przecinek (p. tabela odległości)
\mathrel | deklaruje, że obiekt jest typu ,,relacja'' np. `=` (p. tabela odległości); p. \relpenalty
\mathsurround=dimen | dodatkowa odległość wstawiana przed i po konstrukcji matematycznej nieeksponowanej (wewnątrzakapitowej); p. dimen
\maxdeadcycles | maksymalna liczba wywołań procedury wyjściowej nie wywołujących polecenia `\shipout` -- po jej przekroczeniu pojawia się komunikat błędu i wywoływania jest standardowa procedura wyjściowa -- ma to zapobiegać zapętleniu procedury wyjściowej; p. też `\deadcycles`
\maxdepth | maksymalna głębokość (`dimen`) dla output-owanej strony, jeśli głębokość ostatniego pudełka na stronie jest większa od `\maxdepth`, to jest ono odpowiednio ,,podnoszone'' (zwiększana jest jego wysokość, tak by głębokość mieściła się w zadanym zakresie)
\meaning token | polecenie pokazuje naturę parametru; np. jeśli token reprezentuje makroinstrukcję zostanie pokazana jej definicja
\medmuskip=mglue | matematyka; rejestr określający moc sprężyny trybu matematycznego (mglue) domyślnie: `4mu plus 2mu minus 4mu`; p. `\mskip`
\message{materiał} | materiał zostanie wyświetlony (po rozwinięciu) na konsoli i umieszczany w pliku `log`; p. `errmessage`
minus dimen | kwalifikator określający ,,ścisk'' sprężyny (wielkości typu glue); p. `dimen`
\mkern mdimen | dodatkowe przesunięcie (dodatnie lub ujemne) o mdimen w trybie matematycznym (dopuszczalna jednostka `mu`)
mm | jednostka miary -- milimetr (1 mm = 0.1 cm); p. `true`, tablica jednostek
\month | rejestr zawierający numer bieżącego miesiąca
\moveleft dimen box | przesunięcie pudełka box w lewo o dimen (tylko w trybie pionowym); p. `moveright`, dimen
\moveright dimen box | przesunięcie pudełka box w prawo o dimen (tylko w trybie pionowym) p. `moveleft`, dimen
\mskip mglue | dodatkowe przesunięcie typu mglue w trybie matematycznym (dopuszczalna jednostka `mu`)
mu | jednostka miary (mathematical unit) jednostka używana w określaniu odległości w trybie matematycznym -- równa 1/18 6 parametru fontu (fontdimen6) drugiej rodziny bieżącego stylu (jej wielkość zmienia się w miarę przełączania trybu `displaystyle`, `textstyle`, `scriptstyle` i `scriptscriptstyle`, ponieważ wtedy zmienia się wielkość fontu)
\multiply\rejestr by wartość | mnożenie rejestru przez wartość; uwaga na typ elementów -- wynik musi być sensowny (typ wyniku przewidziany w TeXu)
\muskip numer | rejestr typu muskip o wskazanym numerze (0 -- 255) zawierający wielkość przesunięcia w trybie matematycznym); p. `\muskipdef`
\muskip numer=mglue | nadanie wartości rejestrowi o wskazanym numerze; p. `\muskipdef`, mglue
\muskipdef\nazwa=numer | zdefiniowanie synonimu `\nazwa`, odpowiadającego rejestrowi `\muskip` o podanym numerze
\newlinechar=kod_znaku | definiuje znak, który jest zamieniany na znak powrotu karetki na liście tokenów polecenia `\write`; (p. `kod_znaku`)
\noalign{materiał} | polecenie stosowane w konstrukcjach tabularycznych, powoduje że materiał nie podlega pozycjonowaniu (p. `\halign` i `\valign`)
\noboundary | powoduje przejście w tryb poziomy, polecenie ma wpływ na realizację skrajnych ligatur i kernów. Prawdopodobnie ma to związek z możliwością definiowania w foncie ligatur z niewidocznymi znakami. Knuth bardzo enigmatycznie wyjaśnił znaczenie tego polecenia.
\noexpand | zapobiega rozwijaniu następnego tokena
\noindent | akapit jest rozpoczynany ,,bez wcięcia'' (przełącza w tryb poziomy)
\nolimits | kwalifikator określający miejsce położenia indeksu (frakcji) dolnego i górnego; zawsze obok obiektu (jako górna lub dolna frakcja) p. też `\displaylimits` oraz `\limits`; np.: `\def\int{\intop\nolimits}`
\nonscript glue | polecenie powoduje, że następujące po nim przesunięcie nie jest kasowane w trybie `\scriptstyle` i `\scriptscriptstyle`
\nonstopmode | TeX nie przerywa przetwarzania w przypadku napotkania błędu; p. `\errorstopmode`, `\batchmode`, `\scrollmode`
\nulldelimiterspace=dimen | szerokość pustego delimitera (generowanego poleceniem `\left.` lub `\right.`); p. dimen
\nullfont | font (pseudofont) zawsze gotowy do użycia (zawiera pusty zestaw znaków)
\number liczba_całkowita | polecenie wyprowadza liczbę całkowitą w postaci reprezentującego ją napisu, w postaci znormalizowanej (np. początkowe zera są pomijane)
\omit | polecenie powoduje pominięcie deklaracji sposobu formatowania rubryki tabelki, może wystąpić tylko na początku rubryki, czyli po `\cr`, `&` albo `\noalign`. Daje taki efekt jakby w wzorcu tabeli w danej rubryce wystąpił tylko znak `#`; p. `halign`, `\valign`
\openin liczba=nazwa_pliku | otwarcie pliku do odczytu, będzie mu przyporządkowany kanał o numerze liczba (z zakresu 0--15); p. `\read` i `\closein`, `\immediate`
\openout liczba=nazwa_pliku | otwarcie pliku do zapisu, będzie mu przyporządkowany kanał o numerze liczba (z zakresu 0--15); p. `\write` i `\closeout`, `\immediate`
\or | część instrukcji wyboru p. `\ifcase`
\outer | ustawia atrybut ,,zewnętrzna'' dla następującej po nim definicji; makrodefinicje definiowane z tym atrybutem, nie mogą wystąpić wewnątrz innych definicji, ani w parametrze innego makra. Przykładem makrodefinicji z tym modyfikatorem jest `\bye`
\output materiał | jest to rejestr żetonowy (token) -- ma charakter procedury; jest on automatycznie wywoływany w momencie znalezienia dobrego punktu podziału strony, w tym momencie w pudełku 255 (`\box`255) znajduje się zawartość gotowej strony (current page), a w odpowiednich pudełkach zawartości wstawek, oraz mnóstwo ustawionych stosownie rejestrów -- zarówno liczbowych (np. `\outputpenalty`, `\insertpenalties`), jak np. znaczników (`\mark`). Wewnątrz materiału powinny znaleźć się konstrukcje budujące kompletną stronę (np. dołączające paginę -- (w szczególności musi zostać opróżnione pudełko 255) i (najczęściej) zapisać ją (poleceniem `\shipout`) do pliku DVI; wewnątrz procedury wyjściowej TeX pracuje w nieco inaczej niż normalnie (na ten temat jest cały rozdział 23 TeXbooka) w szczególności np. materiał złożony w procedurze wyjściowej trafia z powrotem na listę bieżącej strony _przed_ materiałem pozostałym na liście ostatnich elementów (recent contributions)
\outputpenalty=wartość | wartość kary na której nastąpiło ostatnie przełamanie strony; jeśli złamanie nastąpiło na obiekcie innym niż kara, `\outputpenalty` ma wartość 10000
\over | konstrukcja matematyczna -- ułamek; np.: `$1 + {1 \over 1+x}$` (licznik i mianownik jest składany w stylu o jeden stopień niższym (p. `\displaystyle`, `\textstyle`, `\scriptstyle` i `\scriptscriptstyle`); p. `\above`
\overfullrule dimen | szerokość ,,sztabki'', którą TeX oznacza przekroczenie rozmiaru pudełka, nadanie wartości 0pt likwiduje oznaczenie, ale oczywiście nie likwiduje problemu; mechanizm zwykle używany przy wydrukach kontrolnych; p. hfuzz
\overline{materiał} | konstrukcja matematyczna; materiał będzie nadkreślony
\overwithdelims delim1 delim2 | podobnie jak `\over`, ale konstrukcja zostanie otoczona przez delim1 i delim2; p. `\above`
\pagedepth | aktualna głębokość (`dimen`) materiału na stronie (current page), używana przez algorytm łamania na strony; można modyfikować tą wartość choć efekty nie są łatwe do przewidzenia
\pagefilllstretch | aktualne rozciągliwości wyższego stopnia (odpowiednio ilość klejów zawierających `filll`) materiału na stronie (current page), używane przez algorytm łamania na strony; można modyfikować te wartości choć efekty nie są łatwe do przewidzenia; p. `\pagefilstretch`,`\pagefillstretch`
\pagefillstretch | aktualne rozciągliwości wyższego stopnia (odpowiednio ilość klejów zawierających `fill`) materiału na stronie (current page), używane przez algorytm łamania na strony; można modyfikować te wartości choć efekty nie są łatwe do przewidzenia; p. `\pagefilstretch`,`\pagefilllstretch`
\pagefilstretch | aktualne rozciągliwości wyższego stopnia (odpowiednio ilość klejów zawierających `fil`) materiału na stronie (current page), używane przez algorytm łamania na strony; można modyfikować te wartości choć efekty nie są łatwe do przewidzenia; p. `\pagefillstretch`,`\pagefilllstretch`
\pagegoal | pożądana wysokość (`dimen`) materiału na stronie (current page), używana przez algorytm łamania na strony; w uproszczeniu, jest to wartość `\vsize` ,,zakonserwowana'' na początku strony, można modyfikować tą wartość choć efekty nie są łatwe do przewidzenia
\pageshrink | aktualna ściśliwość (`dimen`) materiału na stronie (current page), używana przez algorytm łamania na strony; można modyfikować tą wartość choć efekty nie są łatwe do przewidzenia
\pagestretch | aktualna rozciągliwość (`dimen`) materiału na stronie (current page), używana przez algorytm łamania na strony; można modyfikować tą wartość choć efekty nie są łatwe do przewidzenia
\pagetotal | aktualna wysokość (`dimen`) materiału na stronie (current page), używana przez algorytm łamania na strony; można modyfikować tą wartość choć efekty nie są łatwe do przewidzenia
\par | koniec akapitu (równoważne pustej linii)
\parfillskip=glue | sprężyna dodawana na końcu akapitu (po ostatnim znaku); standardowo o ,,mocy'' `0pt plus 1fil`. Powoduje że ostatnia linia akapitu ma swoją nominalną długość, taką, jaka wynika z jej zawartości. Zmiana jej długości nominalnej spowoduje wyłączenie mechanizmu kontroli odległości przed i po wzorze ,,eksponowanym'' (odległość będzie ustawiana zawsze na `\belowdisplayskip` i `\abovedisplayskip`)
\parindent=dimen | wielkość wcięcia akapitowego; p. dimen
\parshape=n m1 l1 ... mn ln | polecenie pozwala nadać dowolny kształt akapitu; n określa liczbę linii akapitu podlegających modyfikacji, pary liczb: mn ln określają lewy margines i długość wiersza w poszczególnych liniach akapitu, jeżeli akapit będzie miał więcej niż n wierszy, pozostałe będą miały cechy takie jak w ostatniej wyspecyfikowanej linii (wartość parametru jest zerowana po zakończeniu akapitu), p. też `\hangafter`, `\hangindent`
\parskip=glue | rejestr zawiera wielkość odstępu między akapitami
\patterns{definicje} | definicje określają reguły przenoszenia wyrazów (tylko `initex`)
\pausing liczba | jeśli liczba jest większa od zera, TeX wstrzymuje pracę po wczytaniu każdej linii tekstu i wyświetla ją na konsoli, można ją zatwierdzić lub wprowadzić inny tekst
pc | jednostka miary -- pica (1 pc = 12 pt); p. `true`, tablica jednostek
\penalty=wartość | kara (liczba całkowita) o podanej wartości wstawiana w miejscu użycia (wartość 10000 oznacza nieskończoność); znaczenie zależy od kontekstu
plus dimen | kwalifikator określający ,,rozciąg'' sprężyny (wielkości typu glue); p. dimen
\postdisplaypenalty=wartość | kara (liczba całkowita) za złamanie strony po wzorze eksponowanym (wystawionym)
\predisplaypenalty=wartość | kara (liczba całkowita) za złamanie strony przed wzorem eksponowanym (wystawionym)
\predisplaysize | do rejestru `\predisplaysize` wpisywana jest efektywna szerokość wiersza poprzedzającego równanie (p) zgodnie z następującymi regułami: jeżeli przed równaniem nie wystąpił żaden wiersz (na przykład jeśli znacznik `$$` wystąpił bezpośrednio po instrukcji `\noindent` lub po zamykającym inne równanie znaczniku `$$`), p przyjmuje wartość -16383.99999pt (`-\maxdimen`, czyli najmniejszy dopuszczalny wymiar). W przeciwnym razie TeX sprawdza pudełko utworzone przez poprzedni wiersz i określa wartość p jako równą szerokości wnętrza pudełka, plus przesunięcie pudełka w prawo, plus dwie jednostki `em` z bieżącego fontu. Jeśli jednak szerokość wnętrza pudełka zależy od ściśliwości lub rozciągliwości odstępów -- jeśli na przykład klej `\parfillskip` ma wartość skończoną -- wówczas p przyjmuje wartość `\maxdimen`.
\pretolerance=wartość | akceptowalna kiepskość składu akapitu. jeżeli jest spełniona (w pierwszym przebiegu TeX próbuje złożyć akapit bez przenoszenia wyrazów) to nie nastąpi drugi przebieg, jeżeli nie zostanie osiągnięta następuje drugie podejście do składu uwzględniając reguły przenoszenia wyrazów, wartość `-1` oznacza rezygnację z pierwszego przebiegu [1]
\prevdepth | zawiera głębokość (`dimen`) ostatniego pudełka dołączonego do listy pionowej, wartość ta używana jest przy ustalaniu odstępów międzyliniowych; bywa użyteczna do kompensowania głębokości pudełka np. `\vskip`-`\prevdepth`; wartość tą można także modyfikować; uwaga -- gdy lista pionowa jest pusta `\prevdepth` przyjmuje wartość -1000`pt`, tą samą wartość, ma po wstawieniu do listy, a także po użyciu makra `\nointerlineskip`
\prevgraf | rejestr zawiera liczbę linii (count) w ostatnio złożonym akapicie (lub jego osobno złożonej części -- np. przed wzorem eksponowanym) -- wykorzystywana przez polecenia `\hangafter` i `\parshape`; wartość tą można modyfikować; uwaga: każdy wzór eksponowany jest liczony jako trzy linie
pt | jednostka miary -- punkt typograficzny (1 pt = 1/12 pc); p. `true`, tablica jednostek
\radical="f1XXf2YY | konstrukcja pierwiastka: f1, f2 rodzina dla wersji ,,małej'' i ,,dużej'' XX, YY kody znaków dla odpowiadających im rodzin
\raise dimen box | zawartość pudełka box jest podnoszona o dimen (tylko w trybie poziomym); p. `\lower`, `\hbox`, `\unhbox`, `\unvbox`, `\vbox`, `\copy`
\read numer to \skewencja_sterująca | wczytanie linii z kanału wejściowego numer (p. `\openin`, `\immediate`) i umieszczeniu jej ,,pod nazwą'' `\sekwencja_sterująca`
\relax | NIC, ale jego użycie powoduje zakończenie analizy poprzedzającego tokenu
\relpenalty=wartość | kara za złamanie linii po operatorze relacji (rel atom); p. `\mathrel`
\right delim | operator wymuszający wielkość delimitera i ustawiający kategorię na ,,zamykający''; p. `\delimiterfactor` i `\delimitershortfall`. Dla każdego `\right` musi istnieć `\left`. Znak kropki `.` oznacza delimiter pusty
\righthyphenmin=liczba | minimalna długość fragmentu wyrazu (liczba liter) przenoszonego do następnej linii przy przenoszeniu (p. `\language` i `\lefthyphenmin`)
\rightskip=glue | parametr określa moc ,,sprężyny'' (glue) dodawanej z prawej strony materiału strony
\romannumeral wartość | wyprowadza wartość w postaci zapisu ,,rzymskiego'' (tylko część całkowita)
scaled współczynnik | mnożnik określający przeskalowanie fontu (mnożnik = 1/1000 * współczynnik) np.: `font\xii=plr10 scaled 1200` (równoważny `font\xii=plr10 at 12pt`) Uwaga! Zdefiniowany font `\xii` to nie to samo co font `plr12`
\scriptfont f = \nazwa_fontu | ustalenie fontu dla `\scriptstyle` dla rodziny o numerze f (0--15); p. `\font`
\scriptscriptfont f = \nazwa_fontu | ustalenie fontu dla `\scriptscriptstyle` dla rodziny o numerze f (0--15); p. `\font`
\scriptscriptstyle | przełączenie składu matematyki w tryb `scriptscript` (p. `\limits`, `\nolimits`, `\displaylimits`, `\displaystyle`, `\textstyle`, `\scriptstyle`, `\textfont`, `\scriptfont`, `\scriptscriptfont`)
\scriptspace=dimen | dodatkowa odległość po konstrukcji subscript (`_{...}`) i superscript (`^{...}`)
\scriptstyle | przełączenie składu matematyki w tryb `script` (p. `\limits`, `\nolimits`, `\displaylimits`, `\displaystyle`, `\textstyle`, `\scriptscriptstyle`, `\textfont`, `\scriptfont`, `\scriptscriptfont`)
\scrollmode | TeX nie przerywa przetwarzania w przypadku pojawienia się błędu; p. `\errorstopmode`, `\batchmode`, `\nonstopmode`
\setbox numer_pudełka=box | zapamiętuje zawartość pudełka box w wskazanym rejestrze pudełek (box może być jednym z obiektów: `\hbox`, `\vbox`, `\vtop`, `\box`, `\copy`, `\vsplit`, `\lastbox`)
\setlanguage numer | wybiera bieżący język (zestaw reguł przenoszenia wyrazów), słuzy do chwilowego przełączanie reguł wewnątrz akapitu, Zestawy reguł są konstruowane (i numerowane) w czasie działania iniTeX-a; p. `\language`, `\patterns`
\sfcode kod_znaku=wartość | wartość mająca wpływ na obliczenie odległości między wyrazami, standardowo jest predefiniowana dla każdego znaku w foncie i przyjmuje zwykle następujące wartości: 0 dla nawiasów zamykających, 1000 dla liter, 3000 dla znaków punktuacyjnych, które wg niektórych zwyczajów typograficznych wymagają dodatkowej odległości (np.: `.`) i z zakresu 1000--2000 dla innych znaków punktuacyjnych, np.: `,`). Standardowo odległość międzywyrazowa jest wielkością projektową fontu i składa się z dwu parametrów (p. `\fontdimen`): normalnego i ekstra, dodawanego jeśli `\sfcode` znaku kończącego wyraz > 2000. Odległości można zmienić modyfikując parametry `\spaceskip` o `\xspaceskip`; zależności pokazuje tabela:
`\sfcode` | `\spaceskip` | `\xspaceskip` | odległość
0-999 | =0 | =0 | `\fontdimen2`*
0-999 | !=0 | * | `\spaceskip`*
1000 | 0 | * | `\fontdimen2`*
1000 | !=0 | * | `\spaceskip`
>2000 | 0 | =0 | `\fontdimen2*+\fontdimen7`
>2000 | !=0 | =0 | `\fontdimen7+\spaceskip`
>2000 | * | !=0 | `\xspaceskip`
* -- dla tych wielkości rozciąg (stretch) jest mnożony przez f/1000, a ścisk (shrink) przez 1000/f, gdzie f jest wartością `\sfcode` p. też `\spacefactor`
\shipout pudełko | wysyła pudełko stanowiące jej parametr jako kolejną stronę do DVI, czyli dopisuje do pliku jobname.DVI; najczęściej polecenie to jest wywoływane w procedurze wyjściowej (output routine), ale może być użyte w każdym momencie; wywołanie polecenia `\shipout` powoduje także właściwe wykonanie poleceń `\write` oraz `\openout` i `\closeout` -- czyli zapis do ewentualnych plików pomocniczych (p. też `\immediate`)
\show cos | powoduje wyprowadzenie na konsolę bieżącej wartości ,,cosia''
\showbox numer_pudełka | przerywa przetwarzanie, informacje o wskazanym pudełku są zapisywane w pliku `log`
\showboxbreadth=liczba_całkowita | wartość tego rejestru określa liczbę pozycji (pudełek, znaków) w śledzonym pudełku pokazywanych poleceniem `\showbox`; p. `\showlists`
\showboxdepth=liczba_całkowita | wartość tego rejestru określa głębokość śledzenia zagnieżdżeń pudełek pokazywanych poleceniem `\showbox`
\showlists | przerywa przetwarzanie, w pliku `log` zapisywane są informacje o tym co jest wstawiane do składu (znaki, pudełka sprężyny, zmiany trybów itp.)
\showthe cos | przerywa przetwarzanie, informacje o ,,cosiu'' podawane są na konsoli i w pliku `log` (p. też `\the`)
\skewchar font znak | rejestr ustawiany dla każdego fontu, znak używany przez algorytm pozycjonowania akcentów w matematyce, wartość kernu między znakiem akcentowanym, a określonym przez `\skewchar` jest używana jako korekta poziomego położenia akcentu; p. `\defaultskewchar`)
\skip numer | rejestr typu glue o wskazanym numerze (0 -- 255) (zamiast numeru może być użyty synonim, p. `\skipdef`)
\skip numer=glue | ustawienie wartości rejestru typu glue o wskazanym numerze (0 -- 255) (zamiast numeru może być użyty synonim, p. `\skipdef`)
\skipdef\nazwa=numer | zdefiniowanie synonimu `\nazwa`, odpowiadającego rejestrowi `\skip` o numerze numer
sp | jednostka miary -- scaled point (65536 sp = 1 pt); p. `true`, tablica jednostek
\spacefactor liczba | zmienia `sfcode` poprzedzającego znaku; p. `\xspaceskip`, `\spaceskip`
\spaceskip=glue | w określonych sytuacjach może mieć wpływ na odległość między wyrazami; p. `\sfcode`, `\spacefactor` i `\xspaceskip`
\span | polecenie powoduje połączenie danej rubryki tabelki z kolejną, może wystąpić tylko na początku rubryki, czyli po `\cr`, `&` albo `\noalign`. W połączonej rubryce stosowana jest sposób formatowania z drugiej (przyłączanej) rubryki, dlatego często używa się kombinacji `\span``\omit`; p. `\halign`,`\valign`
\special{materiał} | materiał jest przekazywany na wyjście (do pliku `dvi`), po uprzednim rozwinięciu makr. Mechanizm ten jest używany głównie do przesłania poleceń do programów drukujących (np. wstawienie grafiki)
\splitbotmark | przyjmuje wartość ostatniego znacznika (`\mark`), który pojawił się w obecnie łamanym (`\vsplit`) pudełku; działa analogicznie jak polecenie `\botmark` dla strony
\splitfirstmark | przyjmuje wartość pierwszego znacznika (`\mark`), który pojawił się w obecnie łamanym (`\vsplit`) pudełku; działa analogicznie jak polecenie `\firstmark` dla strony
\splitmaxdepth | maksymalna głębokość (`dimen`) oddzielanego pudełka, parametr używany przez `\vsplit` analogicznie do parametru `\maxdepth` używanego w algorytmie łamania na strony
\splittopskip | klej (glue) wstawiany nad częścią pozostałą w pudełku, po użyciu polecenia `\vsplit`, analogiczny do parametru `\topskip` używanego w algorytmie łamania na strony
spread dimen | wartość dimen definiuje o ile trzeba wydłużyć pudełko np. `\hbox spread 50pt{to jest pudełko}` -- tekst będzie złożony w pudełku o 50pt dłuższym niż rozmiar nominalny
\string token | token jest pobierany bez rozwijania, jest traktowany w całości jako napis (znaki otrzymują kategorię 12, a znak o kategorii 0, zostanie zamieniony na znak o kodzie zdefiniowanym przez `\escapechar`)
\tabskip glue | odległość między kolumnami konstrukcji `\valign` i `\halign`
\textfont f = \nazwa_fontu | ustalenie fontu dla `\displaystyle` i `\textstyle` dla rodziny o numerze f (0--15); p. `\font`, `\fam`
\textstyle | przełączenie składu matematyki w tryb `text` (wielkość czcionki i sposób ustawiania górnego i dolnego rejestru (indeksu); p. `\limits`, `\nolimits`, `\displaylimits`, `\displaystyle`, `\scriptstyle`, `\scriptscriptstyle`, `\textfont`, `\scriptfont`, `\scriptscriptfont`)
\the coś | wyprowadza bieżącą wartość ,,cosia'', działanie zależy od jego natury
\thickmuskip=mglue | matematyka; rejestr określający moc sprężyny trybu matematycznego (mglue) domyślnie: `5mu plus 5mu`; p. `\mskip`
\thinmuskip=mglue | matematyka; rejestr określający moc sprężyny trybu matematycznego (mglue) domyślnie: `3mu`; p. `\mskip`
\time | rejestr zawiera liczbę minut które upłynęły od północy
to dimen | dodatkowy (opcjonalny) prefiks przy określaniu szerokości pudełka np: `\hbox to 3cm{Ala ma kota}`; p. dimen
\toks numer{lista tokenów} | ustalenie zawartości rejestru tokenowego o podanym numerze (0 -- 255) (tokeny, jednostki leksykalne, żetony), zamiast numeru można użyć synonimu; p. `\toksdef`
\toksdef\nazwa=numer | zdefiniowanie synonimu `\nazwa`, odpowiadającego rejestrowi `\toks` o numerze numer
\tolerance | akceptowalna kiepskość składu akapitu przy drugim przebiegu (p. `\pretolerance`); jeżeli TeX nie jest w stanie jej osiągnąć jest to sygnalizowane (lub następuje przejście do trzeciego przebiegu, p. `\emergencystretch`) [1]
\topmark | przyjmuje wartość ostatniego znacznika (`\mark`), który pojawił się na poprzedniej (niż obecnie output-owana) stronie; czyli ma takie samo znaczenie jak miał `\botmark` na poprzedniej stronie
\topskip glue | sprężyna (glue) dodawana na górze strony
\tracingcommands=liczba | jeśli liczba równa jest 1 TeX pokazuje (zbiór `*.log`) wykonanie wszystkich wykonywanych poleceń (makroinstrukcji), jeśli liczba równa jest 2 dodatkowo pokazyane są efekty poleceń warunkowych; wartość zero oznacza brak śledzenia
\tracinglostchars=liczba | jeśli liczba jest większa niż 1 sygnalizowane są (zbiór `*.log`) przypadki braku użytego znaku w bieżącym foncie (standardowo włączony)
\tracingmacros=liczba | jeśli liczba jest większa niż 1 sygnalizowane są (zbiór `*.log`) szczegóły związane z rozwijaniem makroinstrukcji
\tracingonline=liczba | jeśli liczba jest większa niż 1 komunikaty śledzenia są wyprowadzane również na konsolę (istotne w przypadku innych poleceń śledzenia)
\tracingoutput=liczba | jeśli liczba jest większa niż 1 podawane są informacje o wyprowadzanych na wyjście (zbiór `*.log`) znakach (i pudełkach)
\tracingpages=liczba | jeśli liczba jest większa niż 1 sygnalizowane są (zbiór `*.log`) szczegóły związane z procesem łamania stron
\tracingparagraphs=liczba | jeśli liczba jest większa niż 1 sygnalizowane są szczegóły (zbiór `*.log`) związane z procesem łamania akapitów
\tracingrestores=liczba | jeśli liczba jest większa niż 1 sygnalizowane są (zbiór `*.log`) informacje o odtworzeniu wartości parametrów w związku z zakończeniem grupy
\tracingstats=liczba | jeśli liczba jest większa niż 1 sygnalizowane są (zbiór `*.log`) informacje statystyczne o wykorzystaniu pamięci
true | dodatkowy kwalifikator przy podawaniu miar, oznacza, że nie podlegają one skalowaniu, np.: `\hskip 2 true cm`; p. `\mag`
\uccode kod_znaku=kod_znaku | drugi parametr określa kod znaku będącego odpowiednikiem ,,uppercase'' dla znaku określonego pierwszym parametrem (p. `\uppercase`); (p. `kod_znaku`)
\uchyph=wartość | jeśli wartość jest równa 0, blokowane jest przenoszenie wyrazów zaczynających się wielką literą
\underline{materiał} | konstrukcja matematyczna; materiał jest podkreślany linią ciągłą
\unhbox numer_pudełka | ,,wydłubanie'' zawartości wskazanego pudełka poziomego, pudełko staje się puste (p. `\setbox`, `\copy`, `\box`, `\unhcopy`)
\unhcopy numer_pudełka | ,,wydłubanie'' zawartości wskazanego pudełka poziomego, zawartość pudełka nie ulega zmianie (p. `\setbox`, `\copy`, `\box`, `\unhbox`)
\unkern | wycofanie ostatnio użytego ,,podcięcia'' (kern)
\unpenalty | wycofanie ostatnio wstawionej kary
\unskip | wycofanie ostatnio użytej ,,sprężyny'' (glue); równoważne `\vskip -\lastskip`
\unvbox numer_pudełka | ,,wydłubanie'' zawartości wskazanego pudełka pionowego, pudełko staje się puste (p. `\setbox`, `\copy`, `\box`, `\unvcopy`)
\unvcopy numer_pudełka | ,,wydłubanie'' zawartości wskazanego pudełka pionowego, zawartość pudełka nie ulega zmianie (p. `\setbox`, `\copy`, `\box`, `\unvbox`)
\uppercase{materiał} | zamiana małych liter na wielkie, a ściślej na odpowiedniki zdefiniowane przez `\uccode` dla użytych znaków
\vadjust{materiał} | wstawienie materiału pionowego ,,między wierszami'' (wtrącenie materiału pionowego w trybie poziomym)
\valign {materiał} | definiuje środowisko tabularyczne, materiał logicznie dzieli się na dwie części: 1. preambułę, czyli definicję wierszy i sposobu ich formatowania, 2. tekst tworzący zawartość tabeli. W preambule fakt istnienia materiału kolumny sygnalizujemy znakiem `#`, a separatorem kolumn jest znak `&`. Przykład:
    	\halign{# & #\cr
    	1234 & 1 \cr
    	1    & 1234 \cr}
jak widać poleceniem końca kolumny (poszczególne elementy w wierszu definicji, określają poszczególne elementy kolumny w składzie) jest `\cr`; p. `\crcr`, `\noalign`, `\span`, `\omit` oraz `\halign`
\vbadness=wartość | wartość progowa; jeżeli przy łamaniu strony ,,kiepskość'' przekroczy tą wartość pojawi się komunikat
\vbox {materiał} | wstawienie materiału pionowego (jeżeli wewnątrz nie nastąpi przejście w tryb poziomy, to szerokość pudełka wyniesie tyle, ile największa szerokość elementu wewnętrznego, w przeciwnym razie szerokość pudełka wyniesie `\hsize`. Głębokością pudełka będzie głębokość ostatniego elementu na liście pionowej (resztę stanowi wysokość).
\vbox to dimen {materiał} | j.w. ale wysokość pudełka wyniesie dimen (z możliwością powstania niedomiaru lub przepełnienia) -- nie wpływa na głębokość. p. dimen
\vbox spread dimen {materiał} | j.w., ale wysokość nominalna pudełka zostanie zwiększona o dimen -- nie wpływa na głębokość; p. dimen
\vcenter {materiał} | konstrukcja matematyczna, analogiczna do `\vbox`, której wysokość i głębokość jest jednakowa; umożliwia pozycjonowanie materiału pionowego np. względem znaku `=`; np. $$x=\vcenter{\hbox{aaaa}\hbox{bbbb}\hbox{cccc}}$$ `
x = | aaaa
bbbb
cccc
`
\vcenter to dimen {materiał} | j.w., ale całkowity rozmiar pionowy wyniesie dimen; materiał nie jest środkowany w pionie.
\vcenter spread dimen {materiał} | j.w., ale całkowity rozmiar pionowy zostanie powiększony o dimen; materiał nie jest środkowany w pionie.
\vfil | sprężyna (glue) pionowa o zerowej wysokości i nieskończonym rozciągu (równoważna `\vskip 0pt plus 1fil`)
\vfill | jw. ale mocniejsza (równoważna `\vskip 0pt plus 1fill`)
\vfilneg | równoważne `\vskip 0pt plus -1fil`
\vfuzz=dimen | dopuszczalne niesygnalizowane przekroczenie długości strony; p. dimen
\voffset=dimen | dodatkowe przesunięcie całego materiału strony o wskazaną wartość w dół (w górę jeśli ujemna); p. dimen
\vrule | linia pionowa o wysokości i głębokości zależnej od kontekstu użycia o grubości 0.4 pt odkładana na liście poziomej; można wyspecyfikować inne parametry np.: `\vrule width 3cm depth 1mm height 0.5mm`
\vsize=glue | wysokość materiału składu (bez stopek i nagłówków)
\vskip glue | dodatkowa odległość w pionie; użycie przełącza w tryb pionowy
\vsplit numer_pudełka to dimen | poleceniu uruchamiające dla danego pudełka (`\vbox`) algorytm równoważny algorytmowi łamania na strony; od wskazanego pudełka oddzielana jest początkowa część o podanej wysokości dimen i zwracana jako wynik, reszta zawartości pudełka pozostaje w nim
\vss | sprężyna (glue) o zerowej długości działająca w pionie o nieskończonym ścisku i rozciągu (ale o bardzo słabej mocy); równoważna `\vskip 0pt plus 1fil minus 1fil`
\vtop {materiał} | wstawienie materiału pionowego (jeżeli wewnątrz nie nastąpi przejście w tryb poziomy, to szerokość pudełka wyniesie tyle, ile największa szerokość elementu wewnętrznego, w przeciwnym razie szerokość pudełka wyniesie `\hsize`. Wysokością pudełka będzie wysokość pierwszego elementu na liście pionowej (resztę stanowi głębokość).
\vtop to dimen {materiał} | j.w. ale głębokość pudełka wyniesie dimen, powiększona/pomniejszona o pewną wartość tak, aby całkowity rozmiar pionowy był identyczny z analogiczną konstrukcją `\vbox` (z możliwością powstania niedomiaru lub przepełnienia) -- wysokość nie ulega zmianie p. dimen
\vtop spread dimen {materiał} | j.w., ale głębokość nominalna pudełka zostanie zwiększona o dimen pomniejszoną/powiększoną o pewną wartość tak, aby całkowity rozmiar pionowy był identyczny z analogiczną konstrukcją `\vbox` p. dimen
\wd numer_pudełka | szerokość pudełka o wskazanym numerze
\wd numer_pudełka=dimen | określenie szerokości pudełka o wskazanym numerze; p. dimen
\widowpenalty=wartość | kara za złamanie strony przed ostatnią linią akapitu
width dimen | długość linii poziomej lub grubość pionowej np.: `\hrule width 1cm`
\write numer {lista tokenów} | zapisanie listy tokenów na kanał wyjściowy o wskazanym numerze, p. `\openout`, `\closeout`, `\immediate`, `\newlinechar`
\xdef .... | równoważna sekwencji `\global\edef` (p. `\def`, `\long`, `\gdef` `\global` i `\globaldefs`)
\xleaders box\hskip glue \xleaders rule\hskip glue | konstrukcja powtarza specyfikację box lub rule wypełniając przestrzeń przesunięcia określonego przez `\hskip glue` (p. `\leaders` i `\cleaders`) -- całość traktowana jest jak ,,sprężyna'' (glue)
\xspaceskip=glue | w określonych sytuacjach może mieć wpływ na odległość między wyrazami; p. `\sfcode`, `\spaceskip` i `\spacefactor`
\year | rejestr zawierający numer bieżącego roku (licząc od początku naszej ery)

### Lista poleceń programu PDFTeX (v.1.40)

new -- polecenie wprowadzone w v.1.40
exp -- polecenie wprowadzone jako eksperyment
* -- nie opisane w dokumentacji (nowe)
old -- polecenie zlikwidowane, lub przeznaczone do likwidacji

nc | jednostka miary -- nowy Cicero (1nc=12nd); p. tablica jednostek, `true`
nd | jednostka miary -- nowy Didot (1nd=0.375mm); p. nc, `true`, tablica jednostek
\efcode\font znak=liczba | polecenie określa zdolność rozciągania poszczególnych znaków (w jednostkach n/1000), ale nie bardziej niż zostało to określone dla całego fontu; p. `\pdffontexpand`, `\pdfadjustspacing`
\ifpdfabsnum liczbanew | porównuje wartości absolutne liczb (p; `\ifnum`)
\ifpdfabsdim dimennew | porównuje wartości absolutne wielkości typu dimen (p; `\ifdim`)
\ifpdfprimitive\polecenienew | instrukcja warunkowa sprawdzająca czy polecenie jest poleceniem wbudowanym
\leftmarginkern box num | podaje szerokość marginesu (`kern`-u) lewej strony materiału zawartego w podanym pudełku???? (p. `\rightmarginkern`).
\lpcode\font znak=liczba | liczba×0.001`em` określa maksymalną wielkość wysunięcia danego znaku na lewy margines, jeśli jest on pierwszym znakiem w linii (p. `\pdfprotrudechars`, `\rpcode`)
\pdfadjustspacing=liczba | wartość parametru określa strategię pdftex-a odnośnie działania poleceń `\pdffontexpand` i `\efcode`: 0 -- wyłączenie, 1 -- znaki są rozciągane/ściskane po sformatowaniu akapitu (łamanie jest identyczne jak w TeX-u, ale robiona jest dodatkowa korekcja), 2 -- mechanizm ściskania/rozciągania jest uruchamiany na etapie łamania akapitu (łamanie może być inne niż w TeX-u); p. `\pdffontexpand` i `\efcode`)
\pdfannot wymiary {specyfikacja} | polecenie tworzy zakładkę, zawartość specyfikacji określają reguły tworzenia dokumentu `pdf`, p. `\pdflastannot`, [8]
\pdfcatalog{kod} \pdfcatalog{tekst} openaction {specyfikacja} | opcja `openaction`?????. ???? Jednym z parametrów jest `PageMode` służące do ustalenia sposobu prezentacji dokumentu; może on przyjmować wartości
`/UseNone` | widoczny jest sam tekst (wartość domyślna)
`/UseOutline` | widoczne jest okno zakładek
`/UseThumbs` | widoczne są miniatury stron
`/FullScreen` | pełen ekran
np.:
    \pdfcatalog{
     /PageMode /FullScreen
    }
\pdfcolorstackinit {kod}new \pdfcolorstackinit [page] {kod} \pdfcolorstackinit [direct] {kod} \pdfcolorstackinit [page] [direct] {kod} | inicjuje nowy stos grafiki (zwraca jego numer). Parametr opcjonalny `page` powoduje odtworzenie grafiki na początku każdej strony???, parametr opcjonalny `direct` daje taki sam efekt jak polecenie `\pdfliteral`????.
\pdfcolorstacknumer akcja {kod}new | operuje na stosie o podanym numerze; akcją może być: `push` -- kod jest wprowadzany na stos (po rozwinięciu); `pop` usuwana jest ostatnia wartość ze stosu
\pdfcompresslevel liczba | polecenie określa stopień kompresji pliku `pdf` (dopuszczalne wartości 0--9; 9 -- standardowa wartość; największa kompresja)
\pdfcreationdate {nazwa zbioru} | zwraca datę utworzenia zbioru; p. \pdffilemoddate
\pdfdecimaldigits liczba | polecenie określa dokładność (liczba cyfr po przecinku) współrzędnych zapisywanych w pliku `*.pdf (zakres 0--4; miejsc po przecinku -- standardowo 4)`
\pdfdraftmode liczbanew | ????
\pdfdest num liczba specyfikacja \pdfdest name{nazwa} specyfikacja | polecenie tworzy obiekt docelowy o nazwie nazwa dla hiperłącza (etykietę); specyfikacja określa akcję przeglądarki podczas wyświetlenia obiektu, dopuszczalne są:
fit | dopasowuje stronę do okna przeglądarki
fith | dopasowuje szerokość do okna przeglądarki
fitv | dopasowuje wysokość do okna przeglądarki
fitb | dopasowuje obszar określony przez `Bounding Box` do okna przeglądarki
fitbh | dopasowuje szerokość obszaru określonego przez `Bounding Box` do okna przeglądarki
fitbv | dopasowuje wysokość obszaru określonego przez `Bounding Box` do okna przeglądarki
fitr spec | dopasowuje do obszaru podanego jako spec do okna przeglądarki
p. `\pdfstartlink`, `\pdfendlink`, [8]
\pdfdestmargin dimen | ???
\pdfeachlinedepth* | ??
\pdfeachlineheight* | ??
\pdfelapsedtime | rejestr zawierający czas (w 1/65536 s) od chwili startu; p. \pdfresettimer
\pdfendlink | polecenie kończy definicję hiperłącza rozpoczęte poleceniem `\pdfstartlink`, p. też `\pdfdest`,
\pdfendthread | polecenie kończy definicję wątku ????; p specyfikacja `pdf` [8] i `\pdfstartthread`, `\pdfthread`
\pdfescapehex={tekst} | podobnie jak \pdfescapestring, ale na reprezentację hexadecymalną; p. \pdfunescapehex
\pdfescapename {tekst} | podobnie jak \pdfescapestring, ale na reprezentację hexadecymalną
\pdfescapestring={tekst} | tekst jest tłumaczony na string w sensie języka `pdf`
\pdffiledump {nazwa zbioru} \pdffiledump `offset` liczba {nazwa zbioru} \pdffiledump `length` liczba {nazwa zbioru} \pdffiledump `offset` liczba `length` liczba {nazwa zbioru} | zwraca obraz zbioru w postaci ciągu liczb heksadecymalnych (na podanym obszarzem jeśli określony)
\pdffilemoddate {nazwa zbioru} | zwraca datę modyfikacji zbioru; p. \pdfcreationdate
\pdffilesize {nazwa zbioru} | zwraca długość zbioru
\pdffirstlineheight* |
\pdffontattr\font{kod} | ????
\pdffontexpand\nazwa specyfikacja autoexpand \pdffontexpand\nazwa specyfikacja | specyfikacją są trzy parametry (w jednostkach n/1000) określające dopuszczalny rozciąg, ścisk znaków i skok zmian ścisku/rozciągu wskazanego fontu, (p. `\font`, `\pdfadjustspacing`, `\efcode`); np: `\font\cmr=cmr10 \pdffontexpand\cmr 90 90 10` lub `\pdffontexpand\cmr 90 90 10 autoexpand` oznacza, że znaki fontu `cmr` mogą być być ściskane i rozciągane maksymalnie 90/1000 nominalnej szerokości ze skokiem 10. Opcja `autoexpand` powoduje że `pdftex` sam modyfikuje parametry fontu (tworząc nowy), aby spełnić określony ścisk lub rozciąg; przy braku tej opcji należy dysponować fontami o zadanych cechach (praktycznie wszystkimi, które mogą być potrzebne - od maksymalnego ścisku po maksymalny rozciąg z dysponowanym skokiem.
\pdffontname \font | polecenie zwraca numer wskazanego fontu w strukturze danych pliku wynikowego `pdf`
\pdffontobjnum\font | polecenie zwraca numer obiektu który stanowi wskazany font w strukturze danych pliku wynikowego `pdf`
\pdffontsize\font | polecenie zwraca rozmiar wskazanego fontu (wielkość konstrukcyjną) w `pt` (uwzględniając skalowanie)
\pdfforcepagebox liczba całkowita | określa typ obiektu dołączanego poleceniem `\pdfximage` 1 -- `media box`, 2 -- `crop box`, 3 -- `bleed box`, 4 -- `trim box`, 5 -- `art box`; p. \pdfoptionalwaysusepdfpagebox
\pdfgamma=liczba całkowita | polecenie ustala domyślny współczynnik gamma (w promilach); p. \pdfapplygamma i \pdfimagegamma.
\pdfhorigin dimen | określa dodatkowe przesunięcie materiału strony w poziomie (standardowo równe `1 true in`); odpowiada domyślnemu marginesowi ustawianemu przez drivery interpretujące plik `dvi`.
\pdfimageapplygamma=liczba całkowita | jeśli wartość ustalona na 1 to włączany jest mechanizm korekcji gamma dla rysunków `png`; p. \pdfimagegamma i \pdfgamma.
\pdfimagegamma=liczba całkowita | polecenie ustala domyślny współczynnik gamma (w promilach) dla plików graficznych `png`; p. \pdfapplygamma i \pdfgamma.
\pdfimagehicolor=liczba całkowita | jeśli wartość rejestru ustawiono na 1, włącza traktowanie dołączanych plików `png` w trybie koloru 16-bitowego jako ,,full color'' (tylko dla `pdf` v. >=1.5)
\pdfimageresolution=liczba | określa rozdzielczość (w DPI) dołączanych plików graficznych (rastrowych)
\pdfincludechars\font{łańcuch} | polecenie wymusza załadowanie ciągu znaków określonych przez łańcuch dla wskazanego fontu do pliku `pdf` (standardowo ładowane są tylko użyte znaki).
\pdfinclusionerrorlevel=liczba | rejestr, którego wartość określa reakcję pdfTeX-a na błędy w dołączanym pliku pdf; p. \pdfoptionpdfinclusionerrorlevel
\pdfinfo=tekst | polecenie umożliwia podanie informacji o dokumencie; jest zbiorem par: klucz wartość, gdzie nazwa klucza jest poprzedzona znakiem `/`, a wartość jest ujęta w nawiasy `()` [8]; np.:
    	\pdfinfo
    	 { /Title        (example.pdf)
    	   /Creator      (TeX)
    	   /Producer     (pdfTeX 1.30.4)
    	   /Autor        (Tom and Jerry)
    	   /CreationDate (D:20040906220024+02'00')
    	   /ModDate      (D:20040906220024+02'00')
    	   /Subject      (Example)
    	   /Keywords     (mouse, cat) }
\pdflastannot | rejestr zawierający numer ostatnio zdefiniowanej zakładki, p. `\pdfannot`
\pdflastdemeritsnew | ???
\pdflastlinedepth* |
\pdflastmatch liczbaexp | wybiera (rozwija się) wskazany element zapisany w tablicy podwyrażeń; p. \pdfmatch w postaci `pozycja->to co się dopasowało`. Wewnątrz makra są rozwijane, kategorie znaków nie są istotne
\pdflastobj | rejestr zawiera numer ostatnio zdefiniowanego obiektu; p. `\pdfobj`, `\pdfrefobj`,
\pdflastxform | polecenie zwraca numer ostatnio zdefiniowanej formy; p. `\pdfrefxform`, `\pdfxform`
\pdflastximage | polecenie zwraca numer ostatnio definiowanego obiektu graficznego; p. `\pdfrefximage`, `\pdfximage`
\pdflastximagecolordepth* |
\pdflastximagepages | licznik zawierający liczbę stron ostatnio zdefiniowanego obiektu graficznego (dołączanego zbioru `pdf`) p. `\pdfximage`
\pfprimitivastxpos | umożliwia odzyskanie pozycji (współrzędna `x`) na stronie zapamiętanej poleceniem `\pdfsavepos`; rejestr zawiera pozycję w jednostkach `sp`; licząc od lewej krawędzi papieru. Należy pamiętać, że jest ona znana dopiero po przejściu przez procedurę `\output`, tak więc dane można praktycznie wykorzystać przy przetwarzaniu dwuprzebiegowym; p. też `\pdflastypos` i `\pdfsavepos`
\pdflastypos | umożliwia odzyskanie pozycji (współrzędna `y`), na stronie, zapamiętanej poleceniem `\pdfsavepos`; polecenie powoduje zapamiętanie bieżącej pozycji (w jednostkach `sp`); licząc od dolnej krawędzi papieru, TeX składa (i liczy odległości) od góry i nie operuje pojęciem długości papieru, dolny margines to jest to co pozostanie na dole kartki papieru. W przypadku pdf-a musimy określić rozmiary kartki (jawnie lub przez domniemanie) -- służy do tego polecenie `\pdfpageheight`. Należy pamiętać, że pozycja jest znana dopiero po przejściu przez procedurę `\output`, tak więc dane można praktycznie wykorzystać przy przetwarzaniu dwuprzebiegowym; p. też `\pdflastxpos` i `\pdfsavepos`
\pdflinkmargin=dimen | rejestr określa dodatkowy margines dla ramki otaczającej hiperłącze
\pdfliteral {kod} \pdfliteral `direct`{kod} | polecenie działa analogicznie jak `\special` i przekazuje kod do pliku `pdf` (nie jest sprawdzana poprawność kodu)
\pdfmapfile{spec plik} \pdfmapfile{plik} | polecenie ładuje wskazany zbiór, jego zawartość powinna zawierać mapę fontów (standardowo jest to zbiór `psfonts.map`); spec może przyjmować wartości `+`, `-` i `=` -- ustala sposób usuwania kolizji w deklaracjach fontów:
`+` | ignorowane są duplikaty
`-` | wymienione w zbiorze specyfikacje kasują wcześniej określone
`=` | w przypadku duplikatów, dotychczasowe specyfikacje są zmieniane wg nowych danych
domyślnie (bez spec) dotychczasowa lista dołączanych fontów jest kasowana, użycie pustego parametru (`{}`) powoduje jedynie wyczyszczenie listy fontów
\pdfmapline{spec plik} \pdfmapline{plik} | podobnie jak `\pdffontmap`???
\pdfmatch{pattern}{tekst}exp pdfmatch icase {pattern}{tekst} pdfmatch subcount {liczba}{pattern}{tekst} pdfmatch icase subcount liczba{pattern}{tekst} | sprawdza fakt zawierania się wzorca określonego za pomocą wyrażenia regułowego (ang. regular expression) pattern, wg. specyfikacji POSIX) w tekście. Zwraca: `-1` (liczbę) -- błąd, 0 -- nie dopasowano wzorca, 1 -- dopasowano wzorzec. Opcjonalny parametr `icase` powoduje utożsamienie wielkich i małych liter, `subcount` określa długość tablicy podwyrażeń, wartość `-1` czyści tablicę podwyrażeń wzorca); p. \pdflastmatch
\pdfmdfivesum tekst \pdfmdfivesum `file` tekst | nalicza sumę kontrolną (heksadecymalną) podanego tekstu (lub zbioru jeśli podano atrybut `file`)
\pdfminorversion=liczba | rejestr określa subwersję języka dokumentu `pdf` np.: `\pdfminorversion=4` oznacza wersję 1.4 (wartość domyślna), pdfTeX akceptuje zbiory zewnętrzne o wersji nie większej niż zadeklarowana. Polecenie powinno być użyte przed wyprowadzeniem informacji do zbioru wyjściowego (p. `\pdfoptionpdfminorversion`).
\pdfmovechars liczbaobs | polecenie to określa czy pdfTeX powinien przenosić znaki z o kodach 0-31 na wyższe pozycje. Wartość 1 parametru oznacza że należy przenosić takie znaki tylko dla tych fontów, które zawierają znaki o kodzie niższym niż 128. Wartość 2 (lub więcej) oznacza że należy przenosić takie znaki nawet dla fontów zawierających znaki na pozycjach większych niż 128
\pdfnames {tekst} | polecenie wstawia tekst do wektora `/Names` [8, 9]
\pdfnoligatures=font | wyłącza mechanizm ligatur dla wskazanego fontu (uwaga! niektóre znaki, np. półpauza, są realizowane przez mechanizm ligatur)
\pdfnormaldeviate | zwraca liczbę losową (całkowitą, rozkład normalny) z przedziału 0-65536 p. \pdfuniformdeviate
\pdfobj useobjnum liczba {dane} \pdfobj attr {specyfikacja} {dane} \pdfobj stream {dane} \pdfobj stream attr {specyfikacja} {dane} \pdfobj attr {specyfikacja} stream attr {specyfikacja} {dane} \pdfobj reserveobjnum | polecenie tworzy obiekt dokumentu `pdf` p. `\pdfrefobj`, `\pdflastobj`
\pdfoptionalwaysusepdfpagebox=wartośćobs | p. \pdfforcepagebox
\pdfoptionpdfinclusionerrorlevel=liczbaobs | p. \pdfinclusionerrorlevel
\pdfoptionpdfminorversion=liczbaobs | rejestr określający subwersję języka dokumentu `pdf` np.: `\pdfoptionpdfminorversion=3` oznacza wersję 1.3 (p. `\fminorversion`).
\pdfobjcompresslevel liczbanew | ??? (dopuszczalne wartości 0--3; 9 -- standardowa wartość; największa kompresja); tylko dla `\pdfminorversion>4`
\pdfoutline akcja count liczba {tekst zakładki} | polecenie tworzy zakładkę (bookmark). Parametr akcja określa akcję przeglądarki po ,,kliknięciu'' zakładki (p. opis akcji polecenia `\pdfstartlink`); wartość parametru `count` określa liczbę zakładek podrzędnych (niższego poziomu); tekst jest opisem
\pdfoutput liczba | określa tryb pracy programu: wartość dodatnia oznacza rozszerzony tryb pracy -- generowany jest plik *.pdf; w przeciwnym razie program pracuje tak jak standardowy TeX (standardowo ustawiony jest tryb standardowy -- wszelkie polecenia trybu rozszerzonego są traktowane jako błędne) -- generowany jest plik *.dvi
\pdfpageattr atrybuty | polecenie pozwala na określenie cechy aktualnej strony dokumentu -- parametry jak wyżej [8, 9]
\pdfpageheight dimen | określa wysokość medium na którym będzie prezentowana strona; domyślnie (jeśli równe 0) wyliczane jako wysokość materiału strony + 2 × (`\pdfvorigin` + `\voffset`)
\pdfpageref sumer strony | podaje identyfikator objektu zawierającego stronę o podanym numerze
\pdfpageresources {specyfikacja} | ????
\pdfpagesattr atrybuty | polecenie pozwala na określenie cechy wszystkich stron dokumentu ??? np.
    	\pdfpagesattr{
    	 /Rotate 90
    	 /MediaBox [0 0 612 792] }	% in bp
dopuszczalne są następujące polecenia
`/Rotate` kąt | obrót (kąt w stopniach)
`/MediaBox [ num num num num ]` | współrzędne prostokąta ograniczającego (w bp)
????
[8, 9]
\pdfpagewidth dimen | określa szerokość medium na którym będzie prezentowana strona; domyślnie (jeśli równe 0) wyliczane jako szerokość materiału strony + 2 × (`\pdfhorigin` + `\hoffset`)
\pdfpkmode=token | ustala tryb pracy `metafont-a` podczas generacji fontów rastrowych
\pdfpkresolution liczba | określa rozdzielczość dołączanych do pliku `pdf` fontów rastrowych
\pdfprimitive\polecenienew | polecenie powoduje wykonanie wskazanego polecenia?????
\pdfprotrudechars=wartość | wartość dodatnia włącza mechanizm (domyślnie 0 -- wyłączony) wysuwania pierwszych/ostatnich znaków w linii na lewy/prawy margines (oczywiście o ile takie znaki zostały określone p. `\rpcode` i `\lpcode`. Włączenie mechanizmu nie gwarantuje że wszystkie zdefiniowane znaki zostaną wysunięte na zadaną (jednakową) odległość.
\pdfpxdimen liczba | definiuje wartość miary px pomocną w przeliczaniu wielkości/rozdzielczości rastrowych obiektów graficznych; domyślnie ustawiane na 1bp; p. tablica jednostek
\pdfrandomseed | rejestr zawierający bieżącą wartość ???; p. \pdfsetrandomseed i \pdfuniformdeviate, \pdfnormaldefiate
\pdfrefobj numer | polecenie wstawia obiekt o wskazanym numerze do dokumentu (bez kopiowania jego zawartości; wielokrotne użycie nie zwiększa rozmiaru pliku zawierającego dokument); p. `\pdfobj`, `\pdflastobj`,
\pdfrefxform numer | polecenie powoduje wstawienie wskazanej formy w bieżącym miejscu; p. `\pdfxform`, `\pdflastxform`
\pdfrefximage numer | polecenie wstawia wskazany obiekt graficzny w bieżące miejsce; p. `\pdfximage`, `\pdflastximage`
\pdfresettimer | polecenie zeruje licznuk czasu p. \pdfelapsedtime
\pdfrestorenew | odtwarza zachowana przez `\pdfsave` transformację
\pdfretvalexp | używany przez \pdfstrcmp
\pdfsavepos | zachowuje aktualną pozycję na stronie (miejsce wywołania polecenia licząć od lewego dolnego rogu papieru). Należy pamiętać, że jest ona znana dopiero po przejściu przez procedurę `\output`, można ją ,,odzyskać'' poleceniami `\pdflastxpos` i `\pdflastypos`
\pdfsave new | zachowuje zdefiniowaną transformację (p. `\pdfrestore`)
\pdfsetmatrix{dane} new | określa transformację (6 liczb oddzielonych spacją): skalowanie, obrót, pochylenie i przesunięcie
\pdfsetrandomseed liczba | ustawia bieżącą wartość ???; p. \pdfrandomseed
\pdfshellescape | zwraca wartość 1, jeśli mechanizm `write18` jest włączony
\pdfstartlink wymiary atrybuty akcja | polecenie rozpoczyna definicję hiperłącza; wymiary (opcjonalnie) podajemy zgodnie ze zwyczajami TeX-a (np. `width 50pt height 5pt depth 2pt`) p. `\pdfdest`, `\pdfendlink`, atrybuty jako: `attr {wartości}`, gdzie wartości określa specyfikacja dokumentu `pdf` [8]), akcja określa zachowanie przeglądarki po wskazaniu łącza i może przyjmować wartości określone w tabeli:
goto | file {plik} | opcjonalne; jeśli wystąpi poniższe akcje będą dotyczyły zbioru plik, w przeciwnym razie będą dotyczyły bieżącego dokumentu
num numer | powoduje przejście do obszaru określonego przez numer; p. np. `\pdflastobj`
name {nazwa} | powoduje przejście do obszaru określonego przez nazwa
page numer {/akcja} | powoduje przejście do strony wskazanej przez numer, akcja określa zachowanie przeglądarki
thread | file {plik} | opcjonalne; jeśli wystąpi poniższe akcje będą dotyczyły zbioru plik, w przeciwnym razie będą dotyczyły bieżącego dokumentu
name {nazwa} | powoduje przejście do wątku określonego przez nazwa
num numer | powoduje przejście do wątku określonego przez numer; p. np. `\pdfthread`
user {akcja} | akcja zdefiniowana przez użytkownika zgodnie ze specyfikacją `pdf` [8]
\pdfstartthread | polecenie rozpoczyna definicję wątku ????; p specyfikacja `pdf` [8] i `\pdfendthread`, `\pdfthread`
\pdfstrcmp{tekst_1}{tekst_2}exp | porównuje tekst_1 i tekst_2 i zwraca (napis) 0 -- jeśli jednakowe, -1 -- jeśli pierwszy mniejszy (w sensie kolejności leksykograficznej), +1 jeśli pierwszy większy (w sensie kolejności leksykograficznej); p. \pdfmatch. Wewnątrz makra są rozwijane, kategorie znaków nie są istotne
\pdftexbanner | rejestr zawiera text zapowiedzi PDFTeX-a (,,This is pdfTeX, Version...")
\pdftexrevision | rejestr zawiera numer subwersji (wydania) `pdfTeX-a`
\pdftexversion | rejestr zawiera numer wersji `pdfTeX-a`
\pdfthread | ????
\pdfthreadmargin=dimen | rejestr zawiera wielkość dodatkowego marginesu dodawanego do wymiaru wątku; p. `\pdfstartthread`, `\pdfendthread`, `\pdfthread` i [8]
\pdftracingfonts=liczba | określa poziom śledzenia fontów
\pdftrailer {polecenia} | ???
\pdfunescapehex {tekst} | tłumaczy zapis heksadecymalny kodów na postać jawną (ascii); p. \pdfescapehex
\pdfuniformdeviate liczba całkowita | zwraca liczbę losową (całkowitą, rozkład równomierny) z przedziału 0-liczba; p. \pdfnormaldefiate
\pdfuniqueresname=liczba | ustawienie wartości na > 0 ???
\pdfvorigin dimen | określa dodatkowe przesunięcie materiału strony w pionie względem górnej, krawędzi (standardowo równe `1 true in`); odpowiada domyślnemu marginesowi ustawianemu przez drivery interpretujące plik `dvi`.
\pdfxform atrybuty zasoby numer pudełka | polecenie to tworzy formę `XObject` odpowiadającą zawartości wskazanego pudełka (nie może ono zawierać notatek). Polecenie służy do definiowania obiektów (pierwsze dwa parametry są opcjonalne), które występują w dokumencie wiele razy, dzięki temu jest on zdefiniowany raz, możemy się wielokrotnie na niego powołać bez konieczności kilkukrotnego jego dołączania (p. `\pdfrefxform`, `\pdflastxform`)
\pdfxformname numer | polecenie zwraca identyfikator wskazanej formy (p. `\pdfxform`)
\pdfximage wymiary atrybuty strona {plik} | polecenie (pierwsze trzy parametry są opcjonalne) definiuje obiekt graficzny, którego zawartością jest wskazany plik (dopuszczalne są formaty: `pdf`, `png`, `tiff` i `jpeg`); parametr strona określa numer strony w dołączanym dokumencie (jeżeli jest on wielostronicowy); p. `\pdfrefximage`, `\pdflastximage` np: `\pdfximage height 2cm depth 1cm width 3cm page 3 {s.pdf}` domyślnie głębokość obiektu wynosi 0pt, podanie tylko jednego wymiaru powoduje, że drugi jest przeskalowany proporcjonalnie
px | miara odległości; definiowana poleceniem \pdfpxdimen; domyślnie 1 pt; p. tablica jednostek
\quitvmode | zakończenie trybu pionowego (nie powoduje wywołania `\everypar`)
\rightmarginkern box num | podaje szerokość marginesu (`kern`-u) prawej strony materiału zawartego w podanym pudełku???? (p. `\leftmarginkern`).
\rpcode\font znak=liczba | liczba×0.001`em` określa maksymalną wielkość wysunięcia danego znaku na prawy margines, jeśli jest on ostatnim znakiem w linii (p. `\pdfprotrudechars`, `\lpcode`)
\vadjust `pre` {materiał} | wstawienie materiału pionowego ,,między wierszami'' (wtrącenie materiału pionowego w trybie poziomym; p. `\vadjust`), opcjonalny parametr `pre` powoduje, że materiał jest wyprowadzany przed daną linią (standardowo po)

### Lista poleceń programu eTeX

\beginL | polecenie rozpoczyna skład ,,od lewej do prawej'' (p. `\endL`, `\TeXXeTstate`)
\beginR | polecenie rozpoczyna skład ,,od prawej do lewej'' (p. `\endR`, `\TeXXeTstate`)
\botmarks numer | przyjmuje wartość ostatniego znacznika `\marks numer`, który pojawił się na obecnie output-owanej stronie; wartość zero oznacza użycie standardowego markera (p. `\mark`, `\firstmarks`, `\topmarks numer`)
\clubpenalties |
\currentgrouplevel | licznik zawierający bieżący poziom zagnieżdzenia grup
\currentgrouptype | licznik zawierający typ bieżącej grupy i tak:
0: | bottom level (no group) | 9: | math group
1: | simple group | 10: | disc group
2: | hbox group | 11: | insert group
3: | adjusted hbox group | 12: | vcenter group
4: | vbox group | 13: | math choice group
5: | vtop group | 14: | semi simple group
6: | align group | 15: | math shift group
7: | no align group | 16: | math left group
8: | output group |  |
\currentifbranch |
\currentiflevel | licznik zawierający bieżący poziom zagnieżdzenia instrukcji warunkowych
\currentiftype | licznik zawierający rodzaj bieżącej instrukcji warunkowej i tak:
1: | `\if` | 8: | `\ifmmode` | 15: | `\iftrue`
2: | `\ifcat` | 9: | `\ifinner` | 16: | `\iffalse`
3: | `\ifnum` | 10: | `\ifvoid` | 17: | `\ifcase`
4: | `\ifdim` | 11: | `\ifhbox` | 18: | `\ifdefined`
5: | `\ifodd` | 12: | `\ifvbox` | 19: | `\ifcsname`
6: | `\ifvmode` | 13: | `\ifx` | 20: | `\iffontchar`
7: | `\ifhmode` | 14: | `\ifeof` |  |
\detokenize |
\dimexpr | polecenie zwraca wartość wyrażenia arytmetycznego, które następuje po nim. Postać wyrażenia jest zgodna z ogólnie przyjętymi zwyczajami -- można używać nawiasów i operatorów `+-*/`; należy pamiętać, aby wynik operacji (również cząstkowy) był długością (dimen). Analizator uzna, że wyrażenie się kończy jeżeli wystąpi znak spoza dopuszczalnego w danym kontekście (wyrażenie można zakończyć poleceniem `\relax`).
\displaywidowpenalties |
\endL | polecenie kończące skład ,,od lewej do prawej'' (p. `\beginL`)
\endR | polecenie kończące skład ,,od prawej do lewej'' (p. `\beginR`)
\eTeXversion | licznik zawierający numer używanej wersji eTeX-a
\eTeXrevision | rejestr zawierający numer edycji (podwersji) używanej wersji eTeX-a
\everyeof{materiał} | materiał jest wyprowadzany przy napotkaniu na koniec zbioru wejściowego (np. przy dołączaniu pliku poleceniem `\input`)
\firstmarks numer | przyjmuje wartość pierwszego znacznika `\marks numer`, który pojawił się na obecnie output-owanej stronie; wartość zero oznacza użycie standardowego markera (p. `\mark`, `\botmarks`, `\topmarks`)
\fontchardp\font kod_znaku | rejestr zawierający głębokość wskazanego znaku (kod_znaku; p. `kod_znaku`)) z podanego fontu font; uwaga! font musi być załadowany (wcześniej użyty)
    	\font\aqq=cmr10
    	\aqq
    	\the\fontchardp\aqq "6F
\fontcharht\font kod_znaku | rejestr zawierający wysokość wskazanego znaku (kod_znaku; p. `kod_znaku`)) z podanego fontu font; uwaga! font musi być załadowany (wcześniej użyty) np.
    	\font\aqq=cmr10
    	\aqq
    	\the\fontcharht\aqq "6F
\fontcharic\font kod_znaku | rejestr zawierający korekcję kursywy wskazanego znaku (kod_znaku; p. `kod_znaku`)) z podanego fontu font; uwaga! font musi być załadowany (wcześniej użyty)
    	\font\aqq=cmr10
    	\aqq
    	\the\fontcharic\aqq "6F
\fontcharwd\font kod_znaku | rejestr zawierający szerokość wskazanego znaku (kod_znaku; p. `kod_znaku`)) z podanego fontu font; uwaga! font musi być załadowany (wcześniej użyty)
    	\font\aqq=cmr10
    	\aqq
    	\the\fontcharwd\aqq "6F
\glueexpr | polecenie zwraca wartość wyrażenia arytmetycznego, które następuje po nim. Postać wyrażenia jest zgodna z ogólnie przyjętymi zwyczajami -- można używać nawiasów i operatorów `+-*/`; należy pamiętać, aby wynik operacji (również cząstkowy) był długością rozściągliwo/ściśliwą (glue). Analizator uzna, że wyrażenie się kończy jeżeli wystąpi znak spoza dopuszczalnego w danym kontekście (wyrażenie można zakończyć poleceniem `\relax`).
\glueshrink | rejestr (dimen)
\glueshrinkorder |
\gluestretch |
\gluestretchorder |
\gluetomu | polecenie dokonuje konwersji jednostek glue na muglue przeliczając 1mu na 1pt (sic!); p. `\mutoglue`
\ifcsname |
\ifdefined |
\iffontchar\font kod_znaku | instrukcja warunkowa pozwalająca sprawdzić czy we wskazanym foncie istnieje znak o podanym kodzie; uwaga! font musi być załadowany (wcześniej użyty) (p. `kod_znaku`))
\interactionmode |
\interlinepenalties |
\lastlinefit |
\lastnodetype | rejestr zawiera numer ostatnio używanego trybu pracy lub użytego elementu
-1: | none (empty list) | 8: | disc node
0: | char node | 9: | whatsit node
1: | hlist node | 10: | math node
2: | vlist node | 11: | glue node
3: | rule node | 12: | kern node
4: | ins node | 13: | penalty node
5: | mark node | 14: | unset node
6: | adjust node | 15: | math mode nodes
7: | ligature node |  |
\marks numer {tekst} | wstawia tekst będący jego argumentem (po rozwinięciu) jako znacznik o numerze `numer` (wartość zero oznacza standardowy znacznik). Tekst ten jest dostępny dla poleceń: `\topmarks numer`, `\firstmarks numer`, `\botmarks numer`. Polecenie to umożliwia np. synchronizację zawartości żywej paginy z składaną treścią
\middle |
\muexpr | polecenie zwraca wartość wyrażenia arytmetycznego, które następuje po nim. Postać wyrażenia jest zgodna z ogólnie przyjętymi zwyczajami -- można używać nawiasów i operatorów `+-*/`; należy pamiętać, aby wynik operacji (również cząstkowy) był długością (mu). Analizator uzna, że wyrażenie się kończy jeżeli wystąpi znak spoza dopuszczalnego w danym kontekście (wyrażenie można zakończyć poleceniem `\relax`).
\mutoglue | polecenie dokonuje konwersji jednostek muglue na glue przeliczając 1pt na 1mu (sic!); p. `\gluetomu`
\numexpr | polecenie zwraca wartość wyrażenia arytmetycznego, które następuje po nim. Postać wyrażenia jest zgodna z ogólnie przyjętymi zwyczajami -- można używać nawiasów i operatorów `+-*/`; należy pamiętać, aby wynik operacji (również cząstkowy) był długością (number). Analizator uzna, że wyrażenie się kończy jeżeli wystąpi znak spoza dopuszczalnego w danym kontekście (wyrażenie można zakończyć poleceniem `\relax`).
\pagediscards |
\parshapedimen liczba | rejestr (dimen) zawiera długość wskazanej linii w specyfikacji `\parshape` (p. `\parshape`)
\parshapeindent | rejestr (dimen) zawiera wartość marginesu we wskazanej linii (p. `\parshape`)
\parshapelength | rejestr (dimen) zawiera długość wskazanej linii w specyfikacji `\parshape` (w jednostkach `sp`) (p. `\parshape`)
\predisplaydirection |
\protected |
\readline |
\savinghyphcodes |
\savingvdiscards |
\scantokens |
\showgroups | podaje aktualny poziom zagnieżdzenia grup
\showifs | podaje aktualny poziom zagnieżdzenia instrukcji warunkowych
\showtokens{lista tokenów} | powoduje wyświetlenie listy tokenów, służy do wyprowadzenia wartości, których nie można wyświetlić za pomocą poleceń: `\show` i `\showthe`
\simple |
\splitbotmarks numer | przyjmuje wartość ostatniego znacznika `\marks numer`, który pojawił się w obecnie łamanym (`\vsplit`) pudełku, wartość zero oznacza użycie standardowego markera, działa analogicznie jak polecenie `\botmarks numer` dla strony (p. `\mark`, `\splitfirstmarks numer`)
\splitdiscards |
\splitfirstmarks numer | przyjmuje wartość pierwszego znacznika (`\marks numer`), który pojawił się w obecnie łamanym (`\vsplit`) pudełku, wartość zero oznacza użycie standardowego markera; działa analogicznie jak polecenie `\firstmarks numer` dla strony (p. `\mark`, `\splitbotmarks numer`)
\TeXXeTstate=liczba | nadanie rejestrowi wartości > 1 zezwala na używanie poleceń zmieniających kierunek druku (`\beginL`, `\endL`, `\beginR`, `\endR`)
\tracingassigns=liczba |
\tracincommands=liczba | nadanie rejestrowi wartości > 3 powoduje wyprowadzenie dodatkowych informacji (p. standardowe polecenie `\tracingcommands`)
\tracinggroups=liczba | nadanie rejestrowi wartości >1 powoduje wyprowadzenie komunikatów śledzenia zagnieżdzenia poziomu grup
\tracingifs=liczba | nadanie rejestrowi wartości >1 powoduje wyprowadzenie komunikatów śledzenia instrukcji warunkowych (p. też `\unless`)
\tracinglostchars=liczba | nadanie rejestrowi wartości > 2 powoduje wyprowadzenie dodatkowych informacji (p. standardowe polecenie `\tracinglostchars`)
\tracingnesting=liczba |
\tracingscantokens=liczba |
\unexpanded |
\unless |
\widowpenalties |

Tabela klas obiektów trybu matematycznego
klasa | nazwa | przykład
0 | zwyczajny | `/`
1 | wielki operator | `\sum`
2 | operator binarny | `+`
3 | relacji | `=`
4 | otwierający | `(`
5 | zamykający | `)`
6 | punktuacyjny | `.`
7 | należący do różnych rodzin (ma specjalne znaczenie) | `x`

Tabela odległości między obiektami różnych typów
| prawa strona
Ord | Op | Bin | Rel | Open | Close | Punc | Inner
strona lewa | Ord | 0 | 1 | (2) | (3) | 0 | 0 | 0 | (1)
Op | 1 | 1 | * | (3) | 0 | 0 | 0 | (1)
Bin | (2) | (2) | * | * | (2) | * | * | (2)
Rel | (3) | (3) | * | 0 | (3) | 0 | 0 | (3)
Open | 0 | 0 | * | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Close | 0 | 1 | (2) | (3) | 0 | 0 | 0 | (1)
Punc | (1) | (1) | * | (1) | (1) | (1) | (1) | (1)
Inner | (1) | 1 | (2) | (3) | (1) | 0 | (1) | (1)

0 | brak odstępu
1 | mały odstęp (thin space)
2 | średni odstęp (medium space)
3 | duży odstęp (thick space)
() | odstęp jest wstawiany wyłącznie w `textstyle` i `displaystyle`
* | zależy od kontekstu

#### Bibliografia

[1] B.Jackowski: ,,Władca Akapitów'', Biuletyn GUST z. 9
[2] D.E.Knuth: ,,The TeX book'' (również tłumaczenie polskie, TeX podręcznik użytkownika, WNT 2005)
[3] B.Lichoński: ,,Tryby pracy TeX-a''
[4] M.Ryćko: ,,Co nieco o akapicie'', Biuletyn GUST z. 11
[5] M.Ryćko: ,,Główna lista pionowa w systemie TeX'', Biuletyn GUST z. 11
[6] M.Woliński: ,,O pewnych konstrukcjach warunkowych i iteracyjnych'', Biuletyn GUST z. 7
[7] G.Sapijaszko: ,,Tworzenie dokumentów PDF za pomocą LaTeX-a'' (niestety trochę zdezaktualizowana)
[8] Adobe: PDF Reference
[9] pdfTeX user manual
[10] Lista nowych lub rozszerzonych poleceń wbudowanych pdfTeX-a
[11] Margin Kerning and Font Expansion with pdfTEX (niestety nieaktualna)

Ostatnie zmiany: 10.02.2007